Co leczy chaber? Tradycyjnie sięgano po jego kwiaty, aby łagodzić zmęczenie oczu, wspierać trawienie i pielęgnować skórę. Jednak nie jest to lek, a skuteczność wielu domowych zastosowań nie ma mocnych dowodów naukowych. Dlatego traktuj chaber jako dodatek do codziennej pielęgnacji, a nie zamiennik leczenia.
Chaber bławatek (Centaurea cyanus) to roślina z rodziny astrowatych o intensywnie niebieskich kwiatach. Dawniej rósł niemal w każdym łanie zboża, dziś natomiast widuje się go coraz rzadziej. Osiąga od 30 do 80 centymetrów wysokości i kwitnie od czerwca do września.
Chaber bławatek kwitnie na niebiesko od czerwca do września.
Co leczy chaber i skąd ta sława?
W ziołolecznictwie wykorzystuje się głównie niebieskie kwiaty, które zbiera się w pełni kwitnienia. Następnie suszy się je w cieniu i przewiewie. Dawni zielarze cenili je przede wszystkim za łagodne działanie. Z kolei kosmetyka docenia ich delikatność i piękną barwę.
Warto jednak pamiętać, że chaber nie należy do ziół o silnym działaniu. Dlatego jego rola jest raczej pomocnicza.
Jakie substancje zawiera chaber?
Kwiaty chabra zawierają antocyjany, flawonoidy i związki gorzkie. Antocyjany nadają im niebieską barwę, natomiast flawonoidy wykazują w badaniach laboratoryjnych działanie antyoksydacyjne. Gorycz może ponadto pobudzać apetyt. Dane o skuteczności u ludzi są jednak ograniczone, więc nie należy ich przeceniać.
Co leczy chaber w medycynie naturalnej?
Większość zastosowań wynika z tradycji ludowej. Poniżej opisujemy te najczęstsze, ale żadne z nich nie zastępuje porady lekarza.
Co leczy chaber, gdy oczy są zmęczone?
Ostudzony napar od dawna służy do okładów na powieki po długim dniu przed ekranem. Daje uczucie ulgi, ale to tylko pielęgnacja. Nie wkrapiaj naparu do oka. Przy bólu, zaczerwienieniu lub wydzielinie zgłoś się do lekarza, bo może to być zakażenie.
Czy chaber wspiera trawienie?
Napar bywa pity jako łagodny środek pobudzający apetyt dzięki goryczy. Ludowa tradycja przypisuje mu również delikatne działanie moczopędne. Zwykle wystarczy do dwóch szklanek dziennie przez kilka tygodni. Przy chorobach nerek lub przyjmowaniu leków skonsultuj to z lekarzem.
Co leczy chaber, a co potwierdzają badania?
Tradycja przypisuje mu też działanie przeciwzapalne i wzmacniające naczynia. Badania na ludziach są jednak nieliczne, dlatego nie należy uznawać tych właściwości za udowodnione. Z tego powodu chaber nie powinien zastępować leków przepisanych przez lekarza.
Jak przygotować napar z chabra?
- Odmierz od 1 do 2 łyżeczek suszonych kwiatów na szklankę.
- Zalej je wrzątkiem i przykryj naczynie.
- Parz napar od 10 do 15 minut.
- Przecedź go przez drobne sitko, a do okładów ostudź.
Napar najlepiej przygotowywać na bieżąco, ponieważ szybko traci świeżość. Do okładów używaj czystych gazików, żeby nie podrażnić skóry wokół oczu.
Jak stosować chaber w kosmetyce?
Ostudzony napar sprawdza się jako tonik do twarzy lub płukanka do włosów. Można go również zamrozić w kostkach lodu i przecierać nimi skórę rano. Dzięki temu cera wygląda na odświeżoną. Suszone płatki dodaje się natomiast do herbat, mydeł i saszetek jako barwną ozdobę.
Przed pierwszym użyciem zrób próbę uczuleniową na przedramieniu. Skóra wrażliwa bowiem różnie reaguje na rośliny zielarskie.
Chaber dobrze wygląda na łące kwietnej, w towarzystwie innych roślin.
Jak uprawiać chaber w ogrodzie?
Chaber to roślina jednoroczna, którą łatwo wyhodować z nasion. Wysiewaj je bezpośrednio do gruntu w kwietniu lub maju, a także we wrześniu na wcześniejsze kwitnienie. Wybierz słoneczne stanowisko i przepuszczalną glebę. Roślina jest odporna na suszę, więc podlewaj ją tylko podczas długich upałów.
Regularne ścinanie przekwitłych kwiatów przedłuża kwitnienie. Chaber pięknie wygląda na łące kwietnej, obok maku i rumianu. Rzetelne informacje o uprawie roślin znajdziesz na stronie Instytutu Ogrodnictwa PIB. Inne zioła lecznicze opisujemy w artykułach o jeżówkach oraz krwawniku pospolitym.
Kto powinien unikać chabra?
- osoby uczulone na rośliny z rodziny astrowatych, na przykład na rumianek czy nagietek,
- kobiety w ciąży i karmiące, ponieważ brakuje danych o bezpieczeństwie,
- małe dzieci, zwłaszcza w formie naparów do picia,
- osoby z chorobami nerek lub przyjmujące leki moczopędne.
Jeśli po użyciu pojawi się wysypka lub swędzenie, odstaw chaber i skonsultuj się z lekarzem.
Najczęstsze pytania: co leczy chaber
Czy chaber jest jadalny?
Płatki chabra uchodzą za jadalne i ozdabia się nimi sałatki oraz desery. Zbieraj je jednak tylko z miejsc bez oprysków, a nie z poboczy dróg.
Kiedy zbierać kwiaty chabra?
Najlepiej w pełni kwitnienia, w suche dni, gdy rosa już obeschnie. Następnie susz je w cieniu i przechowuj w szczelnym, ciemnym pojemniku.
Czy chaber rośnie w doniczce?
Tak, na balkonie w słonecznym miejscu. Ponieważ ma długi korzeń, potrzebuje jednak głębszej donicy i regularnego podlewania.
Czy można stosować chaber zamiast leków?
Nie. Chaber może wspierać pielęgnację, ale to, co leczy chaber w ludowych przepisach, nie zastąpi diagnozy ani terapii. W razie dolegliwości skonsultuj się z lekarzem.
