Co robią owady jesienią, gdy dni stają się krótsze, temperatura spada, a kwiatów jest coraz mniej? Dla wielu gatunków koniec lata oznacza rozpoczęcie przygotowań do zimy. Jedne owady szukają bezpiecznych kryjówek, inne kończą swój cykl życia, a część pozostawia po sobie jaja lub larwy, które przetrwają chłodne miesiące.
Sposób zimowania zależy od gatunku. Dlatego biedronka, motyl, pszczoła i komar mogą zupełnie inaczej reagować na nadejście jesieni. Wiele z tych zachowań można obserwować również w ogrodach, parkach oraz w pobliżu domów.
Co robią owady jesienią?
Jesienią aktywność większości owadów stopniowo maleje. Niższa temperatura wpływa na ich metabolizm, możliwości poruszania się i dostępność pokarmu. Znika też wiele kwitnących roślin, które latem dostarczały nektaru i pyłku.
Owady stosują różne strategie przetrwania. Niektóre zimują jako dorosłe osobniki, inne jako larwy, poczwarki albo jaja. Są również gatunki, których dorosłe osobniki nie przeżywają zimy, ale wcześniej składają jaja zapewniające pojawienie się kolejnego pokolenia w następnym sezonie.
Gdzie owady chowają się przed zimą?
Jesienią owady zaczynają poszukiwać miejsc chroniących przed niską temperaturą, wiatrem i wilgocią. Takie schronienia znajdują zarówno w środowisku naturalnym, jak i w bezpośrednim sąsiedztwie człowieka.
Mogą ukrywać się między innymi:
- pod korą drzew,
- w szczelinach pni i drewna,
- pod opadłymi liśćmi,
- w warstwie ściółki,
- w glebie,
- w pustych łodygach roślin,
- w szopach, garażach i innych osłoniętych miejscach.
Dlatego dokładne jesienne porządkowanie każdego fragmentu ogrodu nie zawsze jest korzystne dla owadów. Pozostawione w spokojnym miejscu suche liście, łodygi czy fragmenty drewna mogą stanowić dla nich naturalne zimowisko.
Jesienne kryjówki owadów wśród liści, mchu i starego drewna
Jak biedronki przygotowują się do zimy?
Biedronki należą do owadów, które można zauważyć jesienią w pobliżu budynków. Dorosłe osobniki szukają wtedy osłoniętych miejsc, w których mogą przetrwać chłodniejszy okres.
Czasami gromadzą się w większych grupach. Mogą wybierać szczeliny w korze, suche liście, przestrzenie pod kamieniami, a także zakamarki budynków. Z tego powodu jesienią biedronki bywają znajdowane na ramach okiennych, elewacjach czy wewnątrz pomieszczeń.
Co dzieje się jesienią z motylami?
Los motyli zależy od konkretnego gatunku. Część zimuje w postaci jaja, gąsienicy lub poczwarki. Niektóre gatunki mogą przetrwać chłodne miesiące również jako dorosłe motyle, jeśli znajdą odpowiednio osłonięte miejsce.
Takimi kryjówkami mogą być szczeliny w budynkach, dziuple, strychy lub inne chłodne i spokojne przestrzenie. Jesienią niektóre motyle można jeszcze zobaczyć na późno kwitnących roślinach, szczególnie podczas ciepłych i słonecznych dni.
Jak pszczoły przygotowują się do zimy?
U pszczół miodnych przygotowanie do zimy odbywa się w obrębie całej rodziny. Robotnice gromadzą zapasy pokarmu, a wraz ze spadkiem temperatury aktywność poza ulem stopniowo maleje.
Zimą pszczoły pozostają razem i utrzymują warunki umożliwiające przetrwanie kolonii. Ich zachowanie znacznie różni się więc od wielu samotnie żyjących gatunków owadów.
Inaczej wygląda sytuacja u licznych dzikich pszczół. W zależności od gatunku zimować mogą larwy, poczwarki lub dorosłe osobniki znajdujące się w przygotowanych wcześniej gniazdach.
Co dzieje się jesienią z osami?
Jesienią można zauważyć większą aktywność os w pobliżu dojrzałych owoców oraz słodkich produktów. W tym okresie funkcjonowanie kolonii stopniowo się zmienia.
U wielu gatunków społecznych kolonia nie przetrwa zimy w dotychczasowej formie. Przetrwać mogą zapłodnione młode królowe, które znajdują schronienie i w następnym sezonie rozpoczynają tworzenie nowych gniazd.
Gdzie zimują komary?
Komary również stosują różne strategie przetrwania zimy. Zależą one od gatunku oraz etapu rozwojowego. Niektóre mogą zimować w postaci jaj, inne jako larwy, a u części gatunków chłodny okres przeżywają dorosłe samice.
Osobniki dorosłe wybierają zwykle miejsca osłonięte i stosunkowo stabilne pod względem temperatury. Mogą pojawiać się między innymi w piwnicach, garażach i innych nieogrzewanych pomieszczeniach.
Dlaczego owady jesienią wchodzą do domów?
Jesienne pojawianie się owadów w budynkach nie zawsze oznacza, że szukają pożywienia. Często próbują znaleźć miejsce, które zapewni im ochronę przed pogarszającymi się warunkami atmosferycznymi.
Przez niewielkie szczeliny mogą przedostawać się na strychy, do garaży, piwnic czy przestrzeni przy oknach. Szczególnie łatwo zauważyć wtedy biedronki, muchówki oraz pojedyncze motyle.
Jeżeli owad nie stanowi zagrożenia, można ostrożnie przenieść go w chłodne, osłonięte miejsce. W przypadku gatunków żądlących lepiej zachować dystans i nie próbować chwytać ich gołą ręką.
Czy jesienią można jeszcze spotkać aktywne owady?
Tak. Ciepłe, słoneczne dni we wrześniu, a czasem także później, mogą sprzyjać aktywności wielu gatunków. Na późno kwitnących roślinach nadal można obserwować pszczoły, trzmiele, motyle i inne owady korzystające z dostępnego pokarmu.
Aktywność zwykle spada wraz z obniżaniem temperatury, ale nie następuje jednocześnie u wszystkich gatunków. Duże znaczenie mają lokalne warunki pogodowe i mikroklimat miejsca, w którym żyją owady.
Jak pomóc owadom przetrwać jesień i zimę?
Nie trzeba budować skomplikowanych konstrukcji, aby stworzyć owadom korzystniejsze warunki. W wielu przypadkach wystarczy pozostawić część ogrodu mniej uporządkowaną.
Pomocne może być:
- pozostawienie części suchych łodyg do wiosny,
- zachowanie niewielkiej warstwy liści w spokojnym miejscu ogrodu,
- pozostawienie fragmentów martwego drewna, jeśli nie stanowią zagrożenia,
- ograniczenie zbędnego stosowania środków owadobójczych,
- sadzenie roślin kwitnących również pod koniec lata i jesienią.
Takie miejsca mogą służyć nie tylko dorosłym owadom. W naturalnych kryjówkach zimują również jaja, larwy i poczwarki wielu gatunków.
Czy wszystkie owady umierają zimą?
Nie. To jedno z częstych błędnych przekonań. Zimą owadów prawie nie widać, ale nie oznacza to, że wszystkie znikają. Wiele gatunków przeczekuje niesprzyjające warunki w stanie znacznie ograniczonej aktywności lub w określonym stadium rozwojowym.
Dlatego wiosenne pojawienie się owadów nie zaczyna się od zera. Część z nich przetrwała zimę jako dorosłe osobniki, natomiast inne rozpoczynają dalszy rozwój z jaj, larw lub poczwarek pozostawionych poprzedniej jesieni.
Owady jesienią przygotowują się do kolejnego sezonu
Odpowiedź na pytanie, co robią owady jesienią, zależy od gatunku. Dla jednych jest to czas szukania kryjówki, dla innych składania jaj, przepoczwarczania albo przygotowania kolonii do zimy.
Jesień jest więc bardzo ważnym etapem życia owadów. Choć stopniowo przestają być widoczne, pod korą, w ziemi, suchych łodygach i innych schronieniach nadal trwa życie, które wraz z nadejściem cieplejszych dni ponownie stanie się zauważalne.
