Ryby paletki, nazywane też dyskowcami, to jedne z najpiękniejszych ryb słodkowodnych. Mają okrągłe, płaskie ciało i bardzo intensywne ubarwienie. Są jednak wymagające: potrzebują dużego akwarium, ciepłej i miękkiej wody oraz częstych podmian. Dlatego poleca się je raczej akwarystom z pewnym doświadczeniem.
W tym poradniku wyjaśniam, jakie akwarium wybrać dla paletek, jakie parametry wody utrzymywać, czym je karmić i jakie ryby mogą z nimi pływać.

Hodowlane paletki o czerwonym, cętkowanym ubarwieniu
Czym są ryby paletki?
Paletki to ryby z rodzaju Symphysodon, z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae). W naturze żyją w dorzeczu Amazonki, w spokojnych, ciepłych i bardzo miękkich wodach. Są to często tak zwane czarne wody, zabarwione na brązowo przez związki humusowe z opadłych liści.
Dziko żyjące paletki mają stonowane barwy. Natomiast w akwariach dominują formy hodowlane, na przykład czerwone, niebieskie, turkusowe, żółte czy cętkowane. Dorosłe ryby osiągają zwykle 15 do 20 cm średnicy. Ponadto są to ryby stadne, dlatego najlepiej czują się w grupie co najmniej 5 do 6 osobników.
Jakie akwarium dla paletek?
Ryby paletki potrzebują dużego i wysokiego zbiornika. Dla grupy kilku dorosłych ryb zaleca się akwarium o pojemności co najmniej 250 do 300 litrów. Często przyjmuje się też zasadę około 40 do 50 litrów na jedną dorosłą rybę.
- długość: najlepiej co najmniej 120 cm
- wysokość: co najmniej 50 cm, ponieważ paletki mają wysokie ciało
- wystrój: korzenie, kilka dużych roślin i wolna przestrzeń do pływania
- podłoże: drobny piasek lub jego brak w akwariach hodowlanych
Filtracja i ruch wody
Wydajny filtr jest konieczny, ponieważ paletki są wrażliwe na produkty przemiany materii. Jednocześnie nie lubią silnego prądu. Dlatego warto wybrać filtr z regulacją przepływu albo rozproszyć wylot wody, na przykład deszczownią.
Ryby paletki: parametry wody
- temperatura: 28 do 30°C, bez gwałtownych wahań
- pH: około 5,5 do 7, najlepiej lekko kwaśne
- twardość ogólna: miękka woda, około 1 do 8°dGH
- amoniak i azotyny: zawsze na poziomie zerowym
- azotany: jak najniżej, najlepiej poniżej 20 mg/l
Paletki źle znoszą twardą wodę i nagłe zmiany parametrów. Z tego powodu wiele osób korzysta z wody z odwróconej osmozy, mieszanej z wodą kranową.
Jak często podmieniać wodę?
Regularne podmiany to podstawa zdrowia paletek. Zwykle wymienia się 25 do 50% wody co tydzień, a w akwariach z młodymi rybami nawet częściej. Nowa woda powinna mieć podobną temperaturę i parametry jak woda w akwarium.

Grupa paletek w akwarium z roślinami i jasnym piaskiem
Oświetlenie i rośliny w akwarium z paletkami
Ryby paletki pochodzą z zacienionych wód, dlatego wolą umiarkowane, rozproszone światło. Zbyt mocne oświetlenie je stresuje i sprzyja glonom. Wystarczy oświetlenie LED o średniej mocy, włączone na około 8 do 10 godzin dziennie. O przyczynach zakwitów pisałam w artykule dlaczego w akwarium robią się glony.
Nie wszystkie rośliny dobrze znoszą temperaturę 28 do 30°C. Sprawdzają się przede wszystkim:
- anubiasy
- żabienice, czyli echinodorusy
- mikrozorium, czyli paproć jawajska
- mchy, na przykład mech jawajski
- rośliny pływające, które dodatkowo zacieniają akwarium
Czym karmić ryby paletki?
W naturze paletki zjadają głównie drobne bezkręgowce, larwy owadów, skorupiaki oraz szczątki roślin i detrytus. W akwarium potrzebują więc urozmaiconej, bogatej w białko diety.
- specjalistyczny granulat lub płatki dla dyskowców
- mrożona artemia, wodzień i oczliki
- mrożone mieszanki mięsne przeznaczone dla paletek
Dorosłe ryby karmimy 2 do 3 razy dziennie, a młode nawet 4 do 5 razy, zawsze małymi porcjami. Resztki pokarmu usuwamy, ponieważ szybko psują jakość wody.

Pomarańczowe i cętkowane odmiany paletek wśród roślin
Jakie ryby pasują do paletek?
Ryby paletki są spokojne i dość płochliwe. Dlatego towarzystwo musi być łagodne i dobrze znosić bardzo ciepłą wodę. Wiele popularnych gatunków, na przykład neon Innesa, woli chłodniejszą wodę i w temperaturze 29°C żyje krócej.
Do paletek pasują przede wszystkim:
- neon czerwony (Paracheirodon axelrodi)
- bystrzyk Bleheri, zwany też bystrzykiem czerwononosym
- kirysek Sterby, który dobrze znosi wysoką temperaturę
- niewielkie zbrojniki, na przykład z rodzaju Ancistrus
- pielęgniczka Ramireza, w większym akwarium
Unikaj natomiast ryb szybkich i żarłocznych, gatunków skubiących płetwy oraz agresywnych pielęgnic. Zabierają one paletkom pokarm i powodują stres.
Jak przygotować akwarium dla paletek krok po kroku
Paletki są wrażliwe na zmiany parametrów wody, dlatego zbiornik trzeba dobrze przygotować, zanim wpuści się do niego ryby. Z kolei pośpiech to najczęstsza przyczyna kłopotów u początkujących.
- Ustaw akwarium na stabilnej, wypoziomowanej szafce, z dala od okna i grzejnika.
- Zamontuj wydajny filtr, grzałkę z termostatem i termometr.
- Wsyp cienką warstwę drobnego piasku lub żwiru. Paletki nie potrzebują grubego podłoża, a cienką warstwę łatwiej utrzymać w czystości.
- Posadź rośliny tolerujące wysoką temperaturę i ułóż dekoracje, na przykład korzenie.
- Napełnij zbiornik wodą przygotowaną do parametrów odpowiednich dla paletek i uruchom filtr.
- Poczekaj, aż w filtrze rozwiną się bakterie nitryfikacyjne. Proces dojrzewania zbiornika trwa zwykle od kilku tygodni do ponad miesiąca.
- Regularnie badaj wodę testami. Ryby można wpuścić dopiero wtedy, gdy amoniak i azotyny utrzymują się na poziomie zerowym.
- Wpuszczaj paletki stopniowo, po powolnej aklimatyzacji do temperatury i parametrów wody w akwarium.
Ponadto przez pierwsze tygodnie obserwuj ryby szczególnie uważnie. Ciemne ubarwienie, chowanie się w kątach i brak apetytu to sygnały stresu.
Odmiany barwne paletek
Przede wszystkim hodowcy od dziesięcioleci tworzą nowe formy barwne paletek. Natomiast dziko żyjące ryby mają zwykle brązowe, zielonkawe lub niebieskawe ubarwienie z ciemnymi, pionowymi pręgami. W akwariach częściej spotyka się jednak formy hodowlane.
Do popularnych należą odmiany o turkusowym, niebieskim lub czerwonym ubarwieniu, paletki z drobnym, cętkowanym wzorem oraz formy niemal jednolicie czerwone lub żółte. Poza tym ceny ryb różnią się w zależności od odmiany, wielkości i jakości ubarwienia. Kupując paletki, zwróć uwagę na okrągły kształt ciała, żywe kolory i aktywne zachowanie. Natomiast ryby z wpadniętym brzuchem, ciemne lub apatyczne mogą być chore.
Rozmnażanie paletek
Paletki tworzą pary i opiekują się potomstwem. Zazwyczaj ikra składana jest na płaskiej, pionowej powierzchni, na przykład na kamieniu, liściu lub specjalnym stożku tarliskowym. Następnie oboje rodzice pilnują jaj i wachlują je płetwami.
Ciekawostką jest także sposób karmienia młodych. Po wykluciu narybek przez pierwsze dni żywi się wydzieliną ze skóry rodziców. Dlatego tarło najlepiej przeprowadzać w osobnym zbiorniku, w którym para ma spokój. Rozmnażanie paletek wymaga jednak doświadczenia, idealnej jakości wody i cierpliwości, więc zwykle nie jest zadaniem dla początkujących akwarystów.
Poza tym warunki świetlne w zbiorniku mają duży wpływ na samopoczucie ryb i wzrost roślin. Więcej o tym przeczytasz w artykule oświetlenie w akwarium.
Choroby paletek i profilaktyka
Większość chorób paletek wynika ze złej jakości wody i stresu. Częste problemy to między innymi heksamitoza, objawiająca się białym, galaretowatym kałem i ubytkami na głowie, przywry skrzelowe oraz infekcje bakteryjne.
Niepokojące objawy to ciemnienie ubarwienia, ukrywanie się, brak apetytu, przyspieszony oddech i chowanie płetw. W takiej sytuacji najpierw sprawdź parametry wody, a następnie skonsultuj się z lekarzem weterynarii zajmującym się rybami. Nowe ryby warto zawsze przetrzymać kilka tygodni w osobnym akwarium kwarantannowym.
Badania nad rybami słodkowodnymi i ich środowiskiem prowadzi w Polsce Instytut Rybactwa Śródlądowego. Z kolei o innych rybach ozdobnych przeczytasz na przykład w artykule o tym, jakie są wymagania hodowlane welonków.
FAQ: ryby paletki
Ile paletek trzymać w akwarium?
Najlepiej grupę co najmniej 5 do 6 ryb. Pojedyncza paletka lub para bez towarzystwa częściej się stresuje.
Jaka temperatura jest najlepsza dla paletek?
Od 28 do 30°C. Ważne, aby temperatura była stabilna i nie zmieniała się gwałtownie podczas podmian wody.
Czy ryby paletki są dla początkujących?
Raczej nie. Wymagają dużego akwarium, miękkiej wody i częstych podmian, dlatego lepiej zacząć od łatwiejszych gatunków.
Jak długo żyją ryby paletki?
W dobrych warunkach zwykle około 10 lat, a czasem dłużej.
Czy paletki można trzymać z neonami?
Często tak, ponieważ neony dobrze znoszą wysoką temperaturę i miękką wodę. Wybieraj jednak większe gatunki neonów, które nie zmieszczą się w pyszczku dorosłych paletek.

















