Świat w Kwiatach

Twoje miejsce pełne ogrodowych inspiracji

Advertisement

Doświetlanie roślin zimą: jaka lampa i jak ją ustawić

Rośliny doniczkowe na drewnianych półkach doświetlane zimą lampami LED
()

Doświetlanie roślin zimą to prosty sposób, aby rośliny doniczkowe przetrwały ciemne miesiące w dobrej kondycji. Od listopada do lutego dzień jest krótki, słońce stoi nisko, a przez szyby dociera do mieszkania znacznie mniej światła niż latem. Wiele roślin zaczyna wtedy wyciągać pędy, blednąć i gubić liście. Lampa do roślin pomaga uzupełnić brakujące światło. W tym poradniku wyjaśniamy, po czym poznać, że roślinie brakuje światła, jaką lampę wybrać, jak ją ustawić i ile godzin dziennie doświetlać.

Doświetlanie roślin: po czym poznać, że jest potrzebne?

Rośliny dość wyraźnie pokazują, że mają za mało światła. Najczęstsze objawy to:

  • wydłużone, cienkie pędy z dużymi odstępami między liśćmi,
  • nowe liście mniejsze i jaśniejsze niż starsze,
  • pędy wyginające się mocno w stronę okna,
  • utrata pstrokatego wybarwienia u odmian o kolorowych liściach,
  • opadanie dolnych liści bez innej widocznej przyczyny,
  • brak kwitnienia u roślin, które zwykle kwitną zimą.

Zanim kupisz lampę, sprawdź też podstawowe rzeczy. Czyste szyby i czyste liście przepuszczają więcej światła. Kurz na liściach potrafi wyraźnie ograniczyć ilość docierającego światła, dlatego warto je regularnie przecierać, o czym piszemy w artykule mycie roślin doniczkowych. Często pomaga też przestawienie rośliny bliżej okna, najlepiej południowego.

Które rośliny najbardziej potrzebują doświetlania roślin zimą?

Nie każda roślina doniczkowa wymaga lampy. Gatunki cieniolubne radzą sobie zimą zupełnie dobrze przy oknie. Doświetlanie najbardziej przydaje się roślinom światłolubnym.

Grupa roślinPrzykładyPotrzeba doświetlania
Siewki i rozsadapomidory, papryka, kwiaty jednorocznebardzo duża, bez lampy się wyciągają
Zioła na parapeciebazylia, rozmaryn, tymianekduża
Sukulenty i kaktusyeszewerie, grubosz, aloesduża, zwłaszcza przy oknach północnych
Cytrusy i rośliny śródziemnomorskiecytryna, oliwka, figowiecśrednia do dużej
Rośliny o kolorowych liściachkroton, kordylina, koleusśrednia
Rośliny cieniolubnezamiokulkas, sansewieria, paprociemała, zwykle niepotrzebna

O tym, ile światła potrzebują sukulenty, piszemy szerzej w artykule czy sukulenty potrzebują dużo światła.

Doświetlanie roślin: jaka lampa będzie najlepsza?

Doświetlanie roślin lampą LED o różowym świetle z diodami czerwonymi i niebieskimi

Lampy z diodami czerwonymi i niebieskimi świecą na różowo. Są skuteczne, ale w pokoju męczą wzrok.

Do domowego doświetlania najlepiej sprawdzają się lampy LED. Zużywają mało prądu, nie nagrzewają się mocno i nie przypalają liści. Zwykłe żarówki tradycyjne nie nadają się do tego celu, bo dają mało przydatnego dla roślin światła, a dużo ciepła.

W sklepach można spotkać dwa rodzaje lamp LED do roślin. Pierwsze świecą na różowo lub fioletowo, ponieważ łączą diody czerwone i niebieskie. Są skuteczne, ale ich światło jest męczące dla oczu w pokoju. Drugie dają białe światło o pełnym spektrum. Wyglądają naturalnie, dobrze komponują się z wnętrzem i w zupełności wystarczają do doświetlania roślin doniczkowych.

Do wyboru są żarówki z gwintem do zwykłych lamp, listwy LED montowane pod półką, panele zawieszane nad roślinami oraz lampy na statywie lub z giętkim ramieniem. Na jedną lub dwie rośliny wystarczy żarówka w lampce biurkowej. Przy większej kolekcji lepiej sprawdzi się listwa lub panel.

Doświetlanie roślin krok po kroku

  1. Sprawdź, które rośliny pokazują objawy niedoboru światła, i ustaw je razem w jednym miejscu.
  2. Dobierz lampę do liczby roślin i powierzchni, którą ma oświetlać.
  3. Zawieś lub ustaw lampę nad roślinami, a nie z boku. Rośliny naturalnie rosną w stronę światła padającego z góry.
  4. Zachowaj odległość zalecaną przez producenta. Dla typowych lamp LED wynosi ona zwykle od 20 do 50 cm.
  5. Podłącz lampę do prostego programatora czasowego, aby włączała się i wyłączała o stałych porach.
  6. Ustaw czas świecenia, zwykle od 10 do 14 godzin na dobę, w zależności od rośliny.
  7. Przez pierwsze dni obserwuj rośliny. Jeśli liście bledną w miejscu najbliżej lampy lub pojawiają się na nich jasne plamy, odsuń ją nieco wyżej.

Lampę najlepiej włączać tak, aby przedłużała naturalny dzień, na przykład rano przed świtem i po południu po zmroku.

Doświetlanie roślin: ile godzin dziennie?

Rośliny potrzebują nie tylko światła, ale też okresu ciemności. Dlatego nie należy zostawiać lampy włączonej przez całą dobę. Siewki i zioła najlepiej rosną przy dniu trwającym od 12 do 14 godzin, licząc razem ze światłem dziennym. Dorosłe rośliny doniczkowe zwykle zadowolą się krótszym doświetlaniem, wystarczy uzupełnić kilka godzin rano lub wieczorem.

Warto pamiętać, że zimą rośliny i tak rosną wolniej. Doświetlanie nie ma na celu wywołania bujnego wzrostu, ale utrzymanie roślin w dobrej kondycji do wiosny. Przy dodatkowym świetle rośliny mogą jednak pobierać więcej wody, dlatego obserwuj wilgotność ziemi.

Doświetlanie roślin a rozsada na wiosnę

Lampa do roślin bardzo przydaje się pod koniec zimy, gdy zaczyna się sezon wysiewów. Siewki pomidorów, papryki czy kwiatów jednorocznych wysiewane w lutym i marcu bez doświetlania szybko się wyciągają i stają się słabe. Pod lampą rosną zwarte i silne. Jakie rośliny warto wysiać już zimą, podpowiadamy w artykule co siać w styczniu.

Przy rozsadzie lampę umieszcza się zwykle bliżej roślin niż przy dorosłych okazach i podnosi ją w miarę wzrostu siewek. Dobrze sprawdzają się do tego regały z kilkoma półkami, z listwą LED zamontowaną pod każdą z nich.

Jak lepiej wykorzystać naturalne światło zimą?

Zanim sięgniesz po lampę, spróbuj wycisnąć jak najwięcej z naturalnego światła. Czasem kilka prostych zmian wystarcza, aby rośliny przetrwały zimę bez dodatkowego oświetlenia.

Przede wszystkim przestaw rośliny światłolubne jak najbliżej okna. Zimą nawet okno południowe nie grozi poparzeniem liści, a daje najwięcej światła w ciągu dnia. Rano odsłaniaj firany i zasłony, a jeśli to możliwe, zdejmij je na zimę z okien, przy których stoją rośliny. Gęsta firana potrafi zatrzymać sporą część światła.

Pomagają też jasne powierzchnie. Biała ściana, jasny parapet czy lustro ustawione za rośliną odbijają światło i rozpraszają je na liście od strony pokoju. Co kilka dni obracaj doniczki o ćwierć obrotu, aby rośliny rosły równomiernie i nie wyginały się w jedną stronę. Uważaj jednak na zimne szyby. Liście dotykające szkła w mroźne dni mogą przemarznąć, dlatego zostaw między nimi a szybą kilka centymetrów odstępu.

Doświetlanie roślin a podlewanie i temperatura

Rośliny pod lampą zużywają więcej wody niż te, które stoją zimą w półmroku. Dlatego po rozpoczęciu doświetlania sprawdzaj wilgotność ziemi częściej i podlewaj według potrzeb, a nie według stałego kalendarza. Nadal jednak pamiętaj, że w chłodnym pomieszczeniu ziemia schnie wolniej.

Doświetlane rośliny mogą też potrzebować niewielkiego nawożenia, zwłaszcza zioła i rozsada. Dorosłe rośliny doniczkowe zimą nawozi się rzadko albo wcale, nawet przy dodatkowym świetle. Lampy LED prawie nie podnoszą temperatury, więc nie zastąpią ciepła. Rośliny ciepłolubne nadal potrzebują temperatury dostosowanej do gatunku i ochrony przed przeciągami.

Doświetlanie roślin: najczęstsze błędy

  • Lampa włączona przez całą dobę, bez okresu ciemności.
  • Lampa ustawiona z boku, przez co rośliny wyginają się i rosną krzywo.
  • Zbyt duża odległość od roślin, przy której światło niewiele zmienia.
  • Zbyt mała odległość od mocnej lampy, która powoduje jasne plamy na liściach.
  • Zwykła żarówka zamiast lampy LED, która grzeje, ale słabo doświetla.
  • Brak programatora czasowego i nieregularne włączanie lampy.

Ogólne zalecenia dotyczące uprawy roślin pod osłonami i w warunkach sztucznego oświetlenia publikuje Instytut Ogrodnictwa PIB.

Doświetlanie roślin: najczęstsze pytania

Czy zwykła lampa LED do domu też doświetla rośliny?

Trochę tak, ale słabiej niż lampa przeznaczona do roślin. Zwykłe oświetlenie pokojowe świeci zwykle za daleko od roślin i ma mniejszą moc. Dla roślin światłolubnych lepiej wybrać lampę LED do roślin.

Czy lampa do roślin dużo zużywa prądu?

Lampy LED zużywają niewiele energii. Dokładne zużycie zależy od mocy lampy i liczby godzin świecenia, dlatego sprawdź moc podaną na opakowaniu.

Czy doświetlać rośliny przez cały rok?

Zwykle nie ma takiej potrzeby. Doświetlanie najbardziej przydaje się od listopada do lutego oraz przy wiosennej rozsadzie. Wyjątkiem są rośliny ustawione daleko od okna lub w pomieszczeniach bez naturalnego światła.

Czy rośliny mogą się poparzyć od lampy LED?

Przy prawidłowej odległości rzadko się to zdarza. Jeśli jednak na liściach najbliżej lampy pojawiają się jasne, wyblakłe plamy, odsuń ją wyżej lub skróć czas świecenia.

Czy storczyki też trzeba doświetlać?

Storczyki ustawione na jasnym parapecie zwykle radzą sobie bez lampy. Doświetlanie może jednak pomóc, gdy stoją przy oknie północnym lub z dala od światła.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!