Storczyk Phalaenopsis, nazywany także ćmówką lub falenopsisem, należy do najczęściej uprawianych storczyków doniczkowych. Przyciąga uwagę dużymi kwiatami i długim kwitnieniem. W sprzedaży można znaleźć odmiany białe, różowe, żółte, fioletowe oraz wielobarwne.
Phalaenopsis nie jest trudny w pielęgnacji, jeśli zrozumiemy sposób jego wzrostu. Najwięcej problemów powoduje nadmiar wody, ciężkie podłoże oraz zbyt ciemne stanowisko. Roślina nie powinna rosnąć jak typowy kwiat doniczkowy w zwykłej ziemi.
W naturze większość przedstawicieli rodzaju Phalaenopsis rośnie jako epifity. Przyczepiają się korzeniami do drzew, ale nie pasożytują na nich. Korzenie mają dostęp do powietrza i szybko wysychają po deszczu. Właśnie takie warunki trzeba w pewnym stopniu odtworzyć w mieszkaniu.
Jeśli interesują Cię również inne orchidee, zobacz dział poświęcony storczykom w domu. Storczyki, pielęgnacja, gatunki i porady
Jak wygląda storczyk Phalaenopsis?
Phalaenopsis tworzy rozetę grubych, mięsistych liści. Są zwykle szerokie, gładkie i intensywnie zielone. Ze środka rośliny wyrastają korzenie oraz pędy kwiatowe.
Charakterystyczne są grube korzenie pokryte jasną warstwą zwaną welamenem. Suche korzenie często mają srebrzysty kolor. Po podlaniu stają się zielone.
Nie należy automatycznie obcinać korzeni wystających ponad doniczkę. Korzenie powietrzne są naturalną częścią rośliny.
Kwiaty wyrastają na długich pędach. Zależnie od odmiany mogą mieć różną wielkość i kolor. Prawidłowo pielęgnowany storczyk może utrzymywać kwiaty przez wiele tygodni.
Gdzie postawić Phalaenopsis?
Najlepsze będzie miejsce jasne, ale osłonięte przed mocnym południowym słońcem. Phalaenopsis potrzebuje światła do wzrostu oraz ponownego kwitnienia.
Dobrym miejscem jest parapet wschodni. Na oknie zachodnim lub południowym roślina może wymagać osłony podczas mocnego nasłonecznienia. Bezpośrednie letnie słońce może poparzyć liście. Amerykańskie Towarzystwo Storczykowe również wskazuje jasne stanowisko bez silnego słońca jako odpowiednie dla Phalaenopsis.
Zbyt ciemne miejsce może powodować:
• bardzo ciemne liście,
• słaby wzrost,
• brak nowego pędu kwiatowego,
• długie przerwy pomiędzy kwitnieniami.
Zbyt mocne światło może natomiast prowadzić do żółknięcia albo powstawania jasnych, suchych plam.
Jaka temperatura odpowiada ćmówce?
Storczyk Phalaenopsis dobrze czuje się w temperaturach typowych dla ogrzewanego mieszkania. Nie potrzebuje chłodnej piwnicy ani zimowania w niskiej temperaturze.
Roślinę należy chronić przed zimnymi przeciągami. Nie powinna również dotykać zimnej szyby podczas mroźnej pogody.
Problemem bywa także ustawienie storczyka bezpośrednio nad gorącym grzejnikiem. Suche, bardzo ciepłe powietrze może przyspieszać utratę wody przez liście.
Niewielka różnica pomiędzy temperaturą dnia i nocy może wspierać tworzenie nowego pędu kwiatowego. Nie należy jednak gwałtownie wychładzać rośliny.
Phalaenopsis niebieski
Jak podlewać storczyka Phalaenopsis?
Najważniejsza zasada brzmi: nie podlewamy według sztywnego kalendarza.
To, jak szybko podłoże wysycha, zależy od temperatury, wielkości doniczki, rodzaju kory oraz pory roku. Dlatego podlewanie raz w tygodniu nie będzie odpowiednie dla każdej rośliny.
Przed podlaniem sprawdź korzenie i podłoże. Srebrzyste korzenie oraz lekka doniczka zwykle wskazują, że roślina potrzebuje wody. Zielone korzenie i wilgotna kora oznaczają, że można jeszcze poczekać.
American Orchid Society zaleca dokładne podlanie Phalaenopsis, a następnie odczekanie, aż podłoże będzie prawie suche.
Czy storczyka można podlewać przez zanurzanie?
Można. Doniczkę można na krótko umieścić w pojemniku z wodą. Kora i korzenie pobiorą wtedy potrzebną wilgoć.
Po podlaniu doniczka musi jednak dokładnie odcieknąć. Nie powinna później stać w wodzie zgromadzonej w osłonce.
Można również podlewać storczyka od góry. Woda powinna swobodnie przepłynąć przez podłoże i wypłynąć otworami w doniczce.
Niezależnie od metody należy unikać pozostawiania wody pomiędzy liśćmi. Szczególnie niekorzystne jest jej zaleganie w środku rozety.
Jakiej wody używać do podlewania Phalaenopsis?
Najlepsza jest woda o temperaturze pokojowej. Bardzo zimna woda może niepotrzebnie stresować korzenie.
Jeśli woda wodociągowa jest mocno zmineralizowana, na korzeniach oraz podłożu może pojawiać się osad. W takim przypadku można używać odpowiedniej wody filtrowanej lub czystej deszczówki.
Nie ma potrzeby podlewania storczyka różnymi domowymi miksturami. Podstawą zdrowej uprawy pozostają odpowiednie światło, woda i przewiewne podłoże.
Dlaczego przezroczysta doniczka jest dobra dla Phalaenopsis?
Przezroczysta doniczka bardzo ułatwia pielęgnację. Można obserwować kolor korzeni i stan podłoża bez wyjmowania rośliny.
Łatwiej zauważyć również:
• nadmiar wilgoci,
• gnijące korzenie,
• glony,
• rozkładającą się korę,
• nowe, zdrowe korzenie.
Doniczka musi mieć otwory umożliwiające odpływ wody i dostęp powietrza.
Nie należy sadzić Phalaenopsis bezpośrednio w szczelnej osłonce.
Jakie podłoże jest najlepsze dla Phalaenopsis?
Zwykła ziemia do kwiatów doniczkowych jest zbyt ciężka. Zatrzymuje dużo wody i ogranicza dostęp powietrza do korzeni.
Phalaenopsis potrzebuje lekkiego oraz przewiewnego podłoża. Najczęściej jego podstawą jest kora przeznaczona do storczyków.
Mieszanka może zawierać także inne składniki poprawiające strukturę. Ważniejsze od konkretnego składu jest to, aby podłoże nie tworzyło zbitej, długo mokrej masy.
Korzenie Phalaenopsis muszą mieć dostęp do powietrza.
Kiedy przesadzać storczyka Phalaenopsis?
Nie trzeba przesadzać zdrowego storczyka tylko dlatego, że minął określony czas.
Roślinę warto przesadzić, gdy:
• kora zaczyna się rozpadać,
• podłoże długo pozostaje mokre,
• pojawiły się zgniłe korzenie,
• roślina straciła stabilność,
• korzenie mocno wypełniły doniczkę.
Dobrym terminem jest okres po zakończeniu kwitnienia. American Orchid Society podaje, że przesadzanie wykonuje się również wtedy, gdy podłoże zaczyna się rozkładać.
Jak przesadzić Phalaenopsis?
Najpierw delikatnie wyjmij roślinę z doniczki. Usuń starą korę spomiędzy korzeni.
Obejrzyj cały system korzeniowy. Zdrowe korzenie powinny być jędrne.
Miękkie, puste lub wyraźnie zgniłe fragmenty można usunąć czystym narzędziem. Zdrowych korzeni powietrznych nie trzeba przycinać.
Storczyka umieść w świeżym, przewiewnym podłożu. Nie zakopuj głęboko nasady liści.
Doniczka nie powinna być znacznie większa od systemu korzeniowego.
Jak nawozić storczyka Phalaenopsis?
Do nawożenia najlepiej używać preparatu przeznaczonego do storczyków. Dawka powinna odpowiadać instrukcji producenta.
Mocniejsze nawożenie nie powoduje szybszego kwitnienia. Nadmiar soli mineralnych może uszkadzać delikatne korzenie.
Nawóz stosuje się przede wszystkim podczas aktywnego wzrostu. Gdy roślina wypuszcza nowe liście i korzenie, jej zapotrzebowanie na składniki jest większe.
Od czasu do czasu dobrze jest przepłukać podłoże samą wodą. Pomaga to ograniczyć gromadzenie się pozostałości nawozów.
Co zrobić z Phalaenopsis po przekwitnięciu?
Opadnięcie kwiatów nie oznacza, że storczyk obumiera. Roślina może rozpocząć rozwój nowych liści, korzeni albo kolejnego pędu kwiatowego.
Najpierw obejrzyj stary pęd.
Jeżeli pozostaje zielony i jędrny, można go zostawić. Phalaenopsis czasem ponownie wykorzystuje taki pęd.
Jeżeli pęd całkowicie zbrązowiał i wysechł, można usunąć go u podstawy.
Dokładną pielęgnację po opadnięciu kwiatów opisujemy w osobnym poradniku. Jak dbać o storczyka po przekwitnięciu?
Dlaczego Phalaenopsis nie kwitnie?
Brak kwiatów nie zawsze oznacza chorobę. Roślina może potrzebować czasu na odbudowę po poprzednim kwitnieniu.
Najczęstsze przyczyny to:
• zbyt mała ilość światła,
• osłabiony system korzeniowy,
• ciągle mokre podłoże,
• niedobór składników pokarmowych,
• nadmierne nawożenie,
• brak różnicy pomiędzy temperaturą dnia i nocy,
• niedawne przesadzenie lub inne osłabienie.
Najpierw należy zadbać o zdrowe korzenie i liście. Dopiero silna roślina ma dobre warunki do tworzenia kolejnego pędu kwiatowego.
Jak odróżnić nowy korzeń od pędu kwiatowego?
Nowy korzeń zazwyczaj ma zaokrąglony, gładki koniec. Często jest jasnozielony.
Pęd kwiatowy zwykle ma bardziej spłaszczony i spiczasty wierzchołek. Wyrasta najczęściej spomiędzy liści.
Na początku rozróżnienie może być trudne. Po kilku dniach wzrostu różnice stają się znacznie wyraźniejsze.
Dlaczego liście Phalaenopsis żółkną?
Pojedynczy dolny liść może z czasem naturalnie zżółknąć i odpaść. Jest to część procesu starzenia.
Niepokój powinno wzbudzić jednoczesne żółknięcie kilku liści.
Przyczyną może być między innymi:
• nadmierne podlewanie,
• uszkodzenie korzeni,
• zbyt mocne słońce,
• zimno,
• problemy z podłożem.
Zanim zaczniemy nawozić roślinę, należy obejrzeć jej korzenie. Bardzo często problem rozpoczyna się właśnie w doniczce.
Dlaczego liście storczyka są pomarszczone?
Wiotkie i pomarszczone liście wskazują najczęściej na problem z pobieraniem wody.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że storczyk trzeba natychmiast podlać.
Roślina może być przesuszona, ale podobny objaw daje również zgnilizna korzeni. Uszkodzone korzenie nie są w stanie dostarczać wody do liści, nawet jeśli podłoże jest mokre.
Najpierw obejrzyj korzenie. Dopiero później zdecyduj o podlewaniu.
Jak wyglądają zdrowe korzenie Phalaenopsis?
Zdrowe korzenie są jędrne. Po podlaniu często przybierają zielony kolor. Gdy przesychają, stają się srebrzyste lub szarozielone.
Niepokojące są korzenie:
• miękkie,
• brunatne,
• puste w środku,
• śliskie,
• rozpadające się po dotknięciu.
Takie objawy często występują po długotrwałym przelaniu.
Choroby i szkodniki Phalaenopsis
Problemy zdrowotne storczyków często wynikają z nieprawidłowych warunków uprawy. Długo mokre podłoże sprzyja przede wszystkim uszkodzeniom i gniciu korzeni.
Nie należy również pozostawiać mokrych liści w chłodnym pomieszczeniu.
Na Phalaenopsis mogą pojawić się także szkodniki roślin doniczkowych. Do częściej spotykanych należą wełnowce i tarczniki. Problem trzeba rozpoznać przed zastosowaniem preparatu.
Nowo kupionego storczyka dobrze jest przez pewien czas obserwować osobno. Ogranicza to ryzyko przeniesienia szkodników na pozostałe kwiaty.
Jak rozmnażać Phalaenopsis?
W warunkach domowych Phalaenopsis może czasem wytworzyć młodą roślinę na pędzie. Nazywa się ją keiki.
Nie należy odcinać jej zaraz po pojawieniu się pierwszego liścia. Młoda roślina musi rozwinąć własne korzenie i kilka liści.
Dopiero dobrze rozwinięte keiki można oddzielić od rośliny matecznej. Następnie sadzi się je w drobnym, przewiewnym podłożu dla storczyków.
Pojawienia się keiki nie można jednak oczekiwać od każdego egzemplarza.
Phalaenopsis a inne storczyki doniczkowe
Nie wszystkie storczyki pielęgnuje się identycznie. Różnice dotyczą podlewania, temperatury oraz okresu spoczynku.
Dlatego zaleceń przygotowanych dla Phalaenopsis nie należy automatycznie stosować do każdej orchidei.
Dobrym przykładem innego storczyka doniczkowego jest Oncidium. Jego budowa i wymagania różnią się od popularnej ćmówki. Motylnik Oncidium, uprawa i pielęgnacja
Najczęstsze błędy w pielęgnacji Phalaenopsis
Największym problemem jest traktowanie storczyka jak zwykłej rośliny doniczkowej.
Unikaj szczególnie:
• sadzenia w zwykłej ziemi,
• ciągłego utrzymywania mokrego podłoża,
• pozostawiania wody w osłonce,
• ustawiania w mocnym południowym słońcu,
• podlewania według sztywnego kalendarza,
• odcinania zdrowych korzeni powietrznych,
• zbyt intensywnego nawożenia,
• częstego przesadzania bez potrzeby.
Storczyk Phalaenopsis najlepiej rośnie wtedy, gdy jego korzenie mają dostęp do powietrza. Podłoże powinno przesychać pomiędzy podlewaniami, ale rośliny nie należy doprowadzać do długiego, silnego odwodnienia.
FAQ: Phalaenopsis
Jak dbać o storczyka Phalaenopsis?
Zapewnij mu jasne, rozproszone światło oraz przewiewne podłoże z kory. Podlewaj dopiero po wyraźnym przeschnięciu podłoża. Nie pozostawiaj wody w osłonce ani pomiędzy liśćmi.
Jak często podlewać Phalaenopsis?
Nie należy ustalać stałego terminu podlewania. Sprawdzaj korzenie, wilgotność kory i ciężar doniczki. Podlej roślinę, gdy podłoże jest prawie suche, a korzenie mają srebrzysty odcień.
Gdzie powinien stać storczyk Phalaenopsis?
Najlepsze jest jasne miejsce z rozproszonym światłem. Dobrze sprawdza się parapet wschodni. Na bardzo słonecznym oknie roślinę trzeba chronić przed bezpośrednim letnim słońcem.
Co zrobić, żeby Phalaenopsis ponownie zakwitł?
Najpierw trzeba zapewnić roślinie zdrowe korzenie, odpowiednią ilość światła i prawidłowe podlewanie. Pomocna może być również niewielka różnica temperatur między dniem i nocą. Nie należy próbować wymuszać kwitnienia nadmiernym nawożeniem.
Leave a Reply