Kliwia cynobrowa

Clivia to prawdziwa królowa kwiatów uprawianych w pomieszczeniach. Wyrafinowanie kwitnie i ma zwartą, ścisłą formę liści. Lubisz rośliny o obfitych kwiatostanach w jaskrawych barwach, więc konieczne poznaj, co to za roślina kliwia cynobrowa, kliwia pomarańczowa Clivia miniata. Przyjrzyjmy się bliżej temu niesamowitemu przedstawicielowi rodziny Amaryllis, który ma południowoafrykańskie pochodzenie i wygląda jak prawdziwa egzotyczna roślina z subtropikalnego klimatu.

Kliwia cynobrowa, kliwia pomarańczowa – stanowisko systematyczne i pochodzenie.

Kliwia cynobrowa nazywana też inaczej kliwia pomarańczowa (łac. Clivia miniata), lilia Natal, lilia krzewiasta lub lilia Kaffir. Jest to gat. kwitnący z rodzaju kliwia (łac. Clivia), rodziny amarylkowate (łac. Amaryllidaceae), rzędu szparagowce (łac. Asparagales), klasy okrytonasienne i kladów roślin naczyniowych nasiennych jednoliściennych. Kliwia cynobrowa czyli kliwia pomarańczowa pochodzi z lasów Afryki Płd. (wilgotne subtropikalne lasy Eastern Cape, Mpumalanga i KwaZulu-Natal i Suazi). W odpowiednich warunkach rośnie w duże kępy i jest zaskakująco wielka. Została też znaturalizowana w leśnych obszarach Meksyku, Australii, Nowej Zelandii, Japonii, Chinach i USA (zwłaszcza w Kalifornii). Rosnie tam na dziko i jako ozdobny kwiat ogrodowy. W naszym europejskim klimacie umiarkowanym hoduje się ją, jako kwiat doniczkowy domowy.

Kliwia cynobrowa budowa, wygląd morfologiczny.

Kliwia cynobrowa czyli kliwia pomarańczowa ma długie, szerokie liście, zrośnięte ze sobą u podstawy tak gęsto, że tworzy to pozór fałszywej łodygi. Klivia to jednak wiecznie ciemnozielona roślina bez łodygi. Liście wyrastając tworzą potężną rozetę, z której dwa razy w roku, wiosną i jesienią, od środka wystrzela w górę szypułka, mająca na końcu swoisty parasol z pięknymi kwiatami w kształcie dzwonków o jasnych kolorach (kwiaty zebrane w baldachowate kwiatostany o średnicy ok. 20 cm).

Kwitnienie trwa ok. miesiąca. Cała roślina dorasta do wys. ok. 45-50 cm. Kwiaty są czerwone, pomarańczowe lub żółte, czasem pachnące delikatnymi, ale bardzo słodkimi kwiatowymi aromatami. Kliwia cynobrowa zawiera niewielkie ilości trującej substancji likoriny. Drugi wyraz w łacińskiej nazwie tej rośliny Clivia miniata oznacza w języku łacińskim określenie „cynobrowy czerwony”.

kliwia cynobrowa kwiaty

Odnosi się to do koloru kwiatów kliwii, które są intensywnie pomarańczowo-cynobrowe. Pierwszy człon nazwy nadano natomiast na cześć księżnej Charlotte Clive, guwernantki przyszłej królowej angielskiej Wiktorii. Jedna z odmian Clivii nazwano też Clevia Garden, od nazwiska majora Roberta Garden, który w połowie XIX w odkrył te kwiaty i sprowadził je do Europy. W afrykańskiej ojczyźnie Klivia jest też używana do celów leczniczych. Jednak w domu należy zachować ostrożność, bo sok z tej rośliny jest trujący. Często amatorscy hodowcy kwiatów mylą Kliwie z Wallotami. Obie rośliny należą bowiem do tej samej rodziny i są bardzo do siebie podobne kształtem liści i kwiatów.

Kliwia cynobrowa, kliwia pomarańczowa – stanowisko, nasłonecznienie.

Głównym warunkiem udanej uprawy kliwii jest jej chłodne zimowanie. Takie warunki są konieczne, aby roślina mogła wiosną utworzyć kwiatostan. Podczas kwitnienia temperatura powinna odpowiadać temperaturze pokojowej, a pod koniec kwitnienia, roślina powinna zostać poddana chłodnej „hibernacji”. Bez tego wymogu roślina może pozostać bez kwitnienia nawet na wiele lat. Należy też wiedzieć, że przy minimalnej temperaturze poniżej 10°C, w regionach o klimacie umiarkowanym kliwie są uprawiane tylko jako rośliny doniczkowe. Tylko w cieplejszych miejscach kliwia cynobrowa vel kliwia pomarańczowa może rosnąć na zewnątrz, gdzie jest stosowana w kompozycjach roślinnych ze względu na atrakcyjne wiecznie zielone liście i efektowne kwiaty.

Ta kępiasta roślina rozprzestrzenia się łatwo przez kłącza i jest szczególnie przydatna na obszarach zacienionych. Latem w upalne dni kliwię można wystawić na zewnątrz na świeże powietrze. Od maja do sierpnia roślina będzie natomiast silniej rosła. Wystawiając te kwiaty na lato na ogródkowe klomby czy na balkon taras należy wiedzieć, że pożądane jest umieszczenie ich koniecznie w półcieniu, ponieważ słońce może palić liście i obsuszać nawet całe krzaki kliwii. Z kolei, gdy tylko zaczną się pierwsze sierpniowe nocne ochłodzenia, donice z kliwiami należy koniecznie przenieść wtedy na powrót do domu. Tropikalne kliwie nie znoszą chłodów poniżej 10°C.

Kliwia pomarańczowa gleba, przesadzanie.

Przygotowanie gleby jest proste. Należy wziąć żyzną glebę doniczkową, nieduże kamyki (grys) do drenażu i trochę grubego piasku. Grys kamienny umieszcza się w pojemniku na dnie z otworem drenażowym. Gruby piach wysypuje się na kamyki, co zapewni szybkie odprowadzanie nadmiaru wilgoci z donicy, przy każdym podlewaniu kliwii. Wielu hodowców stosuje prefabrykowany podkład kupowany w sklepach ogrodniczych, specjalnie przygotowany na kwiaty cebulowe. Można go używać zamiennie na dno pojemnika, zamiast naturalnych kamieni. Podobnie kupuje się też gotową żyzną ziemię doniczkową.

kliwia cynobrowa roślina doniczkowa

Doświadczeni hodowcy kliwii nadal mieszają jednak gotową glebę sklepową z naturalną żyzną glebą ogrodową. Niektórzy biorą do tego nawet glebę leśną, jako niezbędny dodatek. Stosunek zakupionego kompostu doniczkowego i takiej pobranej ze środowiska, naturalnej gleby musi być zawsze wtedy zgodny z proporcjami 50% na 50%. Nie zaleca się przenoszenia kwitnącej kliwii w inne miejsce, bo może zrzucić kwiaty i pąki. Kliwie przesadza się rzadko, a osobniki, które skończyły 10 lat lub więcej, nie wymagają już przesadzania. Konieczna jest tylko zmiana najwyższej warstwy gleby.

Kliwia cynobrowa, kliwia pomarańczowa – temperatura, wilgotność.

Kliwia cynobrowa vel kliwia pomarańczowa (łac. Clivia miniata) jest wrażliwa na odpowiednie uwilgotnienie podłoża i temperaturę otoczenia. Jeśli gleba jest zbyt mokra, nastąpi gnicie korzeni. Aby zapewnić pomyślny wzrost w ciepłym okresie roku (lato), wystarczy kliwii temperatura minimum 20-25°C, natomiast zimą nie więcej niż 15°C. Pokój w którym stoi donica z kliwią, podczas okresu zimowego może pozostać jasny. Jednak temperatura powinna być w tym pomieszczeniu utrzymywana w bardzo odpowiedni, niezbyt wysoki sposób (jak wyżej). Światło musi być przy tym rozproszone, bo bezpośrednie słońce absolutnie nie jest pożądane dla tych roślin.

Umieszczając kliwię na parapecie trzeba więc brać pod uwagę to – by był to parapet w oknie zachodnim, wschodnim, północno-zachodnim lub północno-wschodnim. Można też dodatkowo użsiatki lub gazy, aby w takim miejscu pogłębićłcień. Wilgoci kliwie potrzebują, ale nie tak bardzo. Jak reszta roślin pokojowych. To samo dotyczy wilgotności powietrza. Jeśli temperatura jest normalna, wtedy środowisko o nadmiernej wilgoci nie jest konieczne. W lecie, szczególnie w czasie upałów, można kliwie więcej podlewać, a nawet stosować dodatkowe nawadnianie kwiatu przez oprysk.

kliwia cynobrowa sadzonki

Kliwia cynobrowa, kliwia pomarańczowa – nawożenie i rozmnażanie.

Nawożenie jest wymagane tylko w okresie aktywnego wzrostu w okresie wegetacyjnym (w okresie wiosennym i letnim) – mniej więcej raz na 2 tyg. W tym celu stosuje się uniwersalne kompleksy nawozowe, zawierające dodatki organiczne i mineralne. Z nawozów mineralnych stosowane są np. superfosfat rozpuszczony w wodzie, azotan potasu, mocznik. Jesienią, zimą i na początku wiosny nawożenie jest niepożądane. Bo rośliny te „śpią” jeszcze wtedy. Kliwie rozmnaża się za pomocą rozdziału cebul potomnych od matczynej, najlepiej przy przesadzaniu. Metoda nasienna jest mniej skuteczna i czasochłonna. Dopiero po trzech latach osobniki wyhodowane z nasienia mogą zacząć kwitnienie.

Kliwia cynobrowa szkodniki i choroby.

Kliwia jest wrażliwa szczególnie na tarczniki i wełnowce. Które często lubią pojawiać się w zbyt ciepłym miejscu ich zimowania. Szkodniki te zagnieżdżają się pomiędzy podstawami jej liści. Zwalcza się je pałeczkami i tabletkami doglebowymi działającymi systemicznie oraz opryskiem środkiem chemicznym lub opartym na składnikach naturalnych. Jeśli pędy kwiatostanowe kliwii są bardzo krótkie, nie oznacza to choroby. Lecz zbyt niską temperaturę w czasie tworzenia pędu kwiatostanowego. Z kolei zbyt mocne nasłonecznienie może poparzyć i podsuszać liście. Trzeba je wtedy powycinać, co niszczy piękny wygląd ogólny całej rośliny. Przelewanie powoduje zgniliznę korzeni i gnicie, zamieranie całej rośliny.

Kliwia cynobrowa, kliwia pomarańczowa – odmiany.

Odmiany kliwii mogą miećżne kolory kwiatów – od czerwonego, przez pomarańczowy, żółty czy pomarańczowo-żółty. Wśród odmian popularne są: ‘Clivia clivia’ o jasnych pomarańczowo-czerwonych kwiatach, ‘Cenia Gardenia’ z kwiatami o cylindrycznym kształcie i zielonych końcówkach, ‘Clivia citrin’ z kwiatami kremowo-żółtego koloru, ‘Clivia Nakamura’ o kwiatach jaskrawoczerwonych, miniaturowa ‘Kirstenbosch Splendor’, ‘Clivia Cinnabar’ o szkarłatnych kwiatach dzwonkach, ‘Clivia Gardena’ mająca nieco mniej kwiatów, czy ‘Clavaria clivia’. Mieszaniec ‘Żółta Clivia’wyhodowany na bazie ‘Clivia Cliniic’, ma opadające rurkowate kwiaty w kolorze czerwonym z białą końcówką. W uprawach domowych najczęściej występują odmiany: ‘cinnabar’, ‘gardena’ i ‘beautiful’.