Najlepiej przycinać lawendę po kwitnieniu, czyli zaraz po tym, gdy przekwitną kwiatostany, zwykle w drugiej połowie lata. Skracamy wtedy pędy o około jedną trzecią i zostawiamy zielone, ulistnione części. Nie tnie się natomiast w stare, zdrewniałe pędy, bo lawenda słabo z nich odbija. Dzięki temu krzew pozostaje zwarty i zdrowo przezimuje.
Lawendę po kwitnieniu zbiera się i przycina na polu.
Kiedy przycinać lawendę po kwitnieniu?
Termin zależy od regionu i pogody, jednak zasada jest prosta: tnij, gdy kwiaty zbrązowieją, a krzew skończy kwitnąć. W Polsce zwykle wypada to w sierpniu, a czasem już pod koniec lipca. Wczesne cięcie daje lawendzie czas na wypuszczenie nowych przyrostów, które zdążą zdrewnieć przed zimą.
Nie warto czekać do jesieni, ponieważ późne cięcie pobudza młode pędy do wzrostu. Takie przyrosty nie zdążą zdrewnieć i łatwo przemarzną. Zbyt późno przycięty krzew bywa więc słabszy niż nieprzycięty wcale. Dlatego lepiej przycinać lawendę po kwitnieniu wcześniej niż za późno, zwłaszcza w chłodniejszych regionach.
Jak przycinać lawendę po kwitnieniu krok po kroku?
Cięcie jest ważne, ponieważ lawenda z wiekiem drewnieje od dołu. Bez przycinania krzew rozrasta się, traci kształt i kwitnie coraz słabiej. Dlatego regularny zabieg to najprostszy sposób, by zachować gęsty i obficie kwitnący krzew.
Do pracy wybierz suchy dzień, ponieważ mokre pędy łatwiej się zakażają, oraz czysty, ostry sekator. Wystarczy kilka prostych czynności:
- Zetnij przekwitłe kwiatostany razem z fragmentem łodygi.
- Skróć całe pędy o około jedną trzecią, nadając krzewowi kształt kopuły.
- Tnij zawsze nad zdrowymi, zielonymi liśćmi, tuż nad parą liści lub pąkiem.
- Nie schodź w zdrewniałą, nagą część pędu, bo stare drewno rzadko się odbudowuje.
Ścięte części możesz wyrzucić do kompostu, ale możesz je również wykorzystać do suszenia. Po cięciu krzew wygląda skromnie, jednak już po kilku tygodniach zgęstnieje. Poza tym regularne skracanie zapobiega rozłażeniu się krzewu i łysieniu u podstawy.
Po zabiegu nie nawadniaj krzewu nadmiernie, bo lawenda dobrze znosi suszę. Przede wszystkim obserwuj pogodę: jeśli po cięciu następuje długa susza, podlej raz porządnie, a nie często i po trochu. Dzięki temu korzenie sięgną głębiej.
Czy lawendę trzeba przycinać też wiosną?
Cięcie wiosenne ma charakter porządkowy i jest znacznie lżejsze niż letnie. Poczekaj, aż minie ryzyko silnych przymrozków, a na pędach pojawią się zielone pąki. Dopiero wtedy widać, które końcówki przemarzły.
Usuń przemarznięte i suche fragmenty, a resztę skróć najwyżej symbolicznie. Ponadto nie tnij głęboko tylko po to, by nadać krzewowi kształt. Główne formowanie przeprowadza się po kwitnieniu.
Jeśli krzew jest bardzo stary i zdrewniały, nie próbuj go odmłodzić jednym radykalnym cięciem. To zwykle kończy się utratą rośliny. Lepiej więc posadzić obok młodą lawendę, a starą stopniowo zastąpić.
Czego unikać późną jesienią i jak zimować lawendę?
Późną jesienią lawendy nie przycina się, nie nawozi i nie przelewa. Roślina musi bowiem spokojnie przygotować się do spoczynku. Cięcie w tym czasie zostawia świeże rany, a wilgoć sprzyja chorobom grzybowym.
Zimowanie jest łatwiejsze, gdy krzew ma dobrze przepuszczalne podłoże. Młode rośliny można lekko okryć gałązkami iglaków lub agrowłókniną, unikając folii, pod którą zbiera się wilgoć. Więcej o ochronie ogrodu przeczytasz w artykule, czym zabezpieczyć rośliny na zimę.
Jak przycinać lawendę po kwitnieniu w pierwszych latach?
W pierwszych latach po posadzeniu krzew dopiero się zakorzenia, więc cięcie powinno być delikatne. Warto jednak przycinać lawendę po kwitnieniu już od pierwszego sezonu, by od początku miała zwarty pokrój. Młoda roślina szybciej się wtedy zagęszcza i dłużej pozostaje zdrowa.
Zasada jest ta sama: skracaj pędy nad zielonymi liśćmi i nie dotykaj drewna. Poza tym warto obejrzeć krzew z każdej strony, ponieważ pędy rosną nierówno. Z czasem możesz sięgać po bardziej wyraźne skrócenie, ale wciąż w granicach jednej trzeciej. Zaniedbany, rozrośnięty krzew trudno później uratować, ponieważ stare pędy nie odbijają.
Czy zbiór kwiatów zastępuje cięcie?
Zbiór kwiatów na suszenie jest dobrą okazją do pierwszego skrócenia pędów. Ścinaj kwiatostany, gdy otwiera się część kwiatów, razem z fragmentem zielonej łodygi. Natomiast cięcie porządkujące kształt wykonaj dopiero po całkowitym przekwitnięciu.
Lawenda to również cenna roślina miododajna, więc część kwiatów warto zostawić owadom. W takim zestawieniu sprawdzi się również jeżówka purpurowa, która kwitnie w podobnym czasie. Dzięki temu rabata długo pozostaje atrakcyjna dla pszczół i motyli.
Po zbiorze lawendę suszy się w małych pęczkach, zawieszonych główkami w dół, w przewiewnym i zacienionym miejscu. Ponieważ słońce płowi kolor, ciemne pomieszczenie zachowuje intensywny odcień. Następnie suche kwiaty można zebrać do woreczków.
Jakie stanowisko i nawożenie pomagają lawendzie?
Lawenda najlepiej rośnie w pełnym słońcu i w przepuszczalnym, raczej ubogim podłożu. Zbyt żyzna ziemia i nadmiar nawozów azotowych powodują bujny, miękki wzrost, a krzew gorzej kwitnie i łatwiej przemarza. Wystarczy więc umiarkowane nawożenie, na przykład wiosną, a przy użyciu gotowych preparatów trzymaj się etykiety.
Podlewaj ostrożnie, przede wszystkim w pierwszym roku, i unikaj stojącej wody przy korzeniach, bowiem w mokrej ziemi lawenda szybko choruje. Na ciężkiej glebie dobrze sprawdza się dodatek piasku lub żwiru, natomiast na wilgotnych stanowiskach pomaga sadzenie na lekkim wzniesieniu. Wskazówki dotyczące letniej opieki znajdziesz w tekście o tym, jak pielęgnować ogród latem: podlewanie, cięcie i trawnik. Ogólne porady o uprawie roślin ogrodowych publikuje też Instytut Ogrodnictwa PIB.
Najczęstsze pytania: przycinać lawendę po kwitnieniu
Czy można ciąć lawendę w stare drewno?
Nie, ponieważ ze zdrewniałych, bezlistnych pędów lawenda zwykle nie odbija. Zawsze zostawiaj zielone, ulistnione części.
Czy lawendę przycina się jesienią?
Raczej nie, ponieważ późne cięcie osłabia krzew przed zimą. Jesienią najwyżej usuń połamane pędy.
O ile skracać pędy lawendy?
Zwykle o około jedną trzecią, zawsze nad zdrowymi liśćmi. Mocniejsze cięcie grozi osłabieniem rośliny.
Czy trzeba przycinać lawendę co roku?
Tak, regularność jest ważniejsza niż siła cięcia. Dlatego warto przycinać lawendę po kwitnieniu każdego sezonu, a wiosną jedynie usuwać przemarznięte końcówki.
