Kapusta ozdobna to odmiana gatunku Brassica oleracea hodowana dla efektownych, barwnych rozet liści, a nie dla jadalnych główek. Jest bardzo podobna do jarmużu, jednak liczy się w niej wyłącznie wygląd. Dlatego świetnie sprawdza się jesienią w donicach i na rabatach. Dzięki temu ogród pozostaje kolorowy, gdy większość kwiatów już przekwita.
Czym jest kapusta ozdobna?
Kapusta ozdobna należy do tego samego gatunku co kapusta warzywna, ale hodowcy wyselekcjonowali ją pod kątem barw i kształtu liści. Tworzy zwartą rozetę, której środek przybiera kontrastowy kolor. Ponieważ nie wiąże główki, często porównuje się ją do jarmużu. Botanicznie jest rośliną dwuletnią, jednak w ogrodach traktuje się ją najczęściej jako sezonową ozdobę.
Jej bliską krewną jest również brukselka, o której przeczytasz w artykule o kapuście brukselskiej. Poza tym obie rośliny mają podobne wymagania, więc doświadczenie z jedną ułatwia uprawę drugiej.
Wysokość roślin zależy od odmiany, ale zwykle są to niewielkie, zwarte kępy. Dzięki temu nadają się zarówno do małych donic, jak i do dużych nasadzeń. Liście mają grubą, woskową powierzchnię, więc rośliny długo zachowują świeży wygląd nawet jesienią.
Jakie odmiany i kolory kapusty ozdobnej wybrać?
Wyróżnia się dwie główne grupy odmian. Pierwsza to odmiany rozetowe o gładkich, lekko falowanych liściach, które przypominają duże róże. Druga to odmiany strzępiaste, zwane też frędzlowymi, o mocno postrzępionych brzegach liści.
- Odmiany rozetowe mają zwarty pokrój i dobrze wyglądają w donicach oraz jako obwódki.
- Odmiany strzępiaste dają ażurową, delikatną fakturę i efektownie komponują się z innymi roślinami.
- Środek rozety bywa biały, różowy lub fioletowy, a zewnętrzne liście zielone albo sinozielone.
Kolory intensywnieją, gdy robi się chłodniej. Latem rośliny są jeszcze blade, natomiast jesienią barwa środka staje się wyraźna. Ponadto im chłodniejsze noce, tym silniejszy efekt.
Odmiany rozetowe mają gładkie liście, a strzępiaste frędzlowe brzegi.
Jakie stanowisko i podłoże lubi kapusta ozdobna?
Kapusta ozdobna najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym lub lekko półcienistym. W pełnym słońcu liście są zwarte, a barwy głębsze. W cieniu rośliny wyciągają się i tracą intensywność koloru.
Podłoże powinno być żyzne, próchniczne i przepuszczalne, ale zarazem dość wilgotne. Dobrze sprawdza się ziemia uniwersalna wymieszana z kompostem. Do donic wybieraj pojemniki z otworami odpływowymi, ponieważ stojąca woda sprzyja chorobom korzeni. Z kolei zbyt ciężką glebę warto spulchnić piaskiem.
Jak siać, sadzić i pielęgnować kapustę ozdobną?
Nasiona wysiewa się wiosną, najpierw do skrzynek lub doniczek z rozsadą. Następnie młode rośliny pikuje się i hartuje. Na miejsce stałe sadzi się je latem lub wczesną jesienią, aby zdążyły się ukorzenić przed chłodami. Gotową rozsadę można też kupić w sezonie jesiennym.
Rośliny sadź w takim rozstawie, żeby rozety nie dotykały się liśćmi. Pielęgnacja jest przy tym prosta:
- podlewaj regularnie, aby podłoże było stale lekko wilgotne, ale nie zalane,
- wodę wlewaj pod roślinę, ponieważ mokre liście sprzyjają chorobom,
- nawoź umiarkowanie nawozem do roślin liściowych, zgodnie z etykietą,
- usuwaj zżółkłe i uszkodzone liście dolne.
Zbyt duża dawka azotu powoduje bujny wzrost zieleni, a kolory stają się mniej wyraziste. Dlatego lepiej dokarmiać oszczędnie.
Czy kapusta ozdobna znosi mróz?
Kapusta ozdobna znosi lekkie przymrozki, a chłód wręcz poprawia jej wybarwienie. Jednak w mocniejszych mrozach rośliny w donicach są narażone, bowiem bryła korzeniowa przemarza szybciej niż ziemia w gruncie. W takiej sytuacji przenieś pojemniki w osłonięte miejsce albo otul je.
Szczegóły ochrony znajdziesz w poradniku czym zabezpieczyć rośliny na zimę. Poza tym warto postawić donice przy ścianie budynku i podnieść je nad podłoże, żeby nie stały w zimnej wodzie.
Młode rośliny warto sprawdzać co kilka dni. Wczesne zauważenie problemu pozwala bowiem ograniczyć szkody bez sięgania po silne środki. Ponadto rośliny posadzone zbyt gęsto są bardziej narażone na choroby, ponieważ powietrze słabo krąży między liśćmi.
Jakie choroby i szkodniki atakują kapustę ozdobną?
Ponieważ to krewna kapusty warzywnej, ma podobne problemy. Najczęściej spotkasz:
- gąsienice bielinka, które wygryzają dziury w liściach,
- mszyce, które osiadają na spodzie liści i wysysają soki,
- śmietkę, której larwy uszkadzają korzenie,
- kiłę kapusty, chorobę korzeni, po której rośliny więdną, a korzenie grubieją i deformują się.
Gąsienice zbieraj ręcznie, a mszyce zmywaj strumieniem wody. Przy kile kapusty nie sadź roślin kapustnych w tym samym miejscu rok po roku, bo patogen utrzymuje się w glebie przez długi czas. Chemiczne środki stosuj tylko wtedy, gdy to konieczne, zawsze według etykiety. Rzetelne informacje o ochronie roślin znajdziesz na stronie Instytutu Ochrony Roślin PIB.
Jak wykorzystać kapustę ozdobną w donicach i na rabatach?
W donicach kapusta ozdobna tworzy efektowne, zwarte kompozycje, które wytrzymują do późnej jesieni. Możesz posadzić jedną dużą roślinę w centrum albo kilka sztuk w skrzyni balkonowej. Świetnie łączy się z wrzosami, o których pisaliśmy w tekście wrzosy w doniczce: jak dbać.
Na rabatach sadź ją w grupach po kilka sztuk, wzdłuż ścieżek lub jako obwódkę. Dzięki temu jesienny ogród zyskuje wyraźne plamy koloru. Dobrym towarzystwem są też chryzantemy, a wskazówki znajdziesz w artykule jak przycinać i formować chryzantemy.
Sadzonki do donic warto wybierać wcześnie, dopóki oferta w sklepach jest szeroka. Wtedy możesz dobrać kolory do pozostałych roślin i uzyskać spójną kompozycję. Z kolei na rabatach dobrze sprawdza się powtarzanie tej samej odmiany w kilku miejscach.
Najczęstsze pytania: kapusta ozdobna
Czy kapusta ozdobna jest jednoroczna?
Botanicznie jest dwuletnia, jednak w ogrodach uprawia się ją najczęściej sezonowo, ponieważ najpiękniej wygląda jesienią.
Dlaczego kapusta ozdobna nie zmienia koloru?
Zwykle brakuje jej chłodu. Barwy wzmacniają się dopiero wtedy, gdy temperatury spadają, więc poczekaj na chłodniejsze noce.
Czy kapusta ozdobna rośnie w cieniu?
Rośnie, ale jest wtedy mniej zwarta i słabiej się wybarwia. Lepiej wybrać miejsce słoneczne.
Czy kapusta ozdobna nadaje się do jedzenia?
Nie jest uprawiana z myślą o kuchni, a rośliny z ozdobnych nasadzeń mogły być opryskiwane. Dlatego kapusta ozdobna wymaga ostrożności: nie jedz jej, jeśli nie wiesz, skąd pochodzi.
