Świat w Kwiatach

Twoje miejsce pełne ogrodowych inspiracji

Advertisement

Gorzkie ogórki: dlaczego bywają gorzkie i jak temu zapobiec?

Świeże zielone ogórki ułożone razem na pęczku
()

Gorzkie ogórki to częsty problem w przydomowym ogrodzie. Krzaki rosną zdrowo, plon jest obfity, a pierwszy kęs psuje cały apetyt. Dobra wiadomość jest taka, że gorzki smak zwykle wynika z warunków uprawy, a nie z choroby rośliny. Dlatego w tym poradniku wyjaśniam, skąd się bierze gorycz, jak jej zapobiegać i co zrobić z owocami, które już są gorzkie.

Gorzkie ogórki częściej rosną na krzakach narażonych na stres: młody ogórek wśród liści

Młody ogórek gruntowy na krzaku w ogrodzie.

Dlaczego powstają gorzkie ogórki?

Za gorzki smak odpowiadają kukurbitacyny. Są to związki naturalnie występujące w roślinach z rodziny dyniowatych, czyli w ogórkach, cukiniach, dyniach i melonach. Roślina wytwarza je jako substancje obronne, ponieważ gorycz zniechęca zwierzęta do zjadania owoców. Ponadto ich ilość zależy od odmiany oraz od warunków, w jakich rosną krzaki.

Kukurbitacyny nie rozkładają się równomiernie w owocu. Najwięcej goryczy czuć zwykle przy szypułce, czyli od strony łodygi, oraz tuż pod skórką. Środek ogórka jest zazwyczaj łagodniejszy. Dlatego jeden owoc może smakować różnie w poszczególnych częściach.

Warto też wiedzieć, że gorycz zwykle nie świadczy o chorobie ani o szkodnikach. Zdrowa, dobrze rosnąca roślina również może wydać gorzki owoc, jeśli była narażona na stres.

Co sprawia, że w ogrodzie rosną gorzkie ogórki?

Według informacji Akademii Dobrego Smaku SGGW gorycz nasila się przy suszy, gwałtownych wahaniach temperatury i w glebie ubogiej w azot (SGGW, ogórki). W praktyce oznacza to kilka typowych błędów:

  • Nieregularne podlewanie. Ogórek ma płytki system korzeniowy i bardzo wodnisty owoc, dlatego szybko reaguje na przesuszenie gleby.
  • Skoki temperatury. Chłodne noce po upalnych dniach oraz przeciągi w szklarni czy tunelu wywołują stres u roślin.
  • Uboga gleba. Brak azotu i innych składników pokarmowych osłabia wzrost i sprzyja goryczy.
  • Upał bez osłony. Przy długich upałach rośliny tracą dużo wody, więc trzeba je częściej podlewać i ściółkować.
  • Uszkodzone korzenie. Przesadzanie lub głębokie plewienie motyką ranią płytkie korzenie i dodatkowo osłabiają krzak.

Jeśli kilka z tych czynników nakłada się na siebie, ryzyko goryczy rośnie. Z tego powodu najlepiej dbać o równomierne warunki przez cały sezon, a nie reagować dopiero wtedy, gdy owoce zaczynają gorzknieć.

Żółty kwiat i młody ogórek na krzaku w ogrodzie

Kwiat ogórka tuż obok zawiązanego owocu.

Jak zapobiegać, aby nie rosły gorzkie ogórki?

Podstawą jest równowaga. Rośliny nie powinny przechodzić od suszy do zalania ani od upału do chłodu. Pomagają w tym proste zabiegi.

Podlewaj regularnie. Gleba ma być stale lekko wilgotna, ale nie podmokła. Najlepiej podlewać rano lub wieczorem, pod korzeń, ciepłą i odstaną wodą. Zimna woda prosto z kranu bywa szokiem dla rozgrzanych roślin.

Ściółkuj glebę. Warstwa słomy, skoszonej trawy lub kompostu ogranicza parowanie, wyrównuje temperaturę podłoża i hamuje chwasty. Dzięki temu korzenie rzadziej doświadczają skrajnych warunków.

Sprawdzaj wilgotność gleby palcem. Jeśli na głębokości kilku centymetrów ziemia jest sucha, podlej rośliny. W upały podlewaj częściej, ale w mniejszych dawkach, a zatem unikniesz zarówno przesuszenia, jak i zalania korzeni.

Nawoź z umiarem. Przed sadzeniem wzbogać glebę kompostem albo dobrze rozłożonym obornikiem. W czasie owocowania uzupełniaj składniki nawozem zgodnie z etykietą. Więcej o roli tego pierwiastka przeczytasz w artykule o nawożeniu azotem. Pamiętaj jednak, że nadmiar azotu też szkodzi, ponieważ roślina bujnie rośnie, a owoców zawiązuje mniej.

Chroń przed chłodem. Na początku sezonu zakrywaj młode rośliny włókniną, a w szklarni wietrz tak, aby uniknąć przeciągów i nagłych spadków temperatury.

Wybierz dobre miejsce. Ogórek lubi stanowisko ciepłe, osłonięte od wiatru, z żyzną i próchniczną glebą. Podobne zasady obowiązują przy innych dyniowatych, na przykład przy uprawie cukinii.

Jakie odmiany wybrać, aby uniknąć goryczy?

Hodowcy od dawna selekcjonują ogórki o mniejszej skłonności do goryczy. Wiele nowoczesnych odmian, zwłaszcza szklarniowych, ma ten problem ograniczony. Na opakowaniu nasion szukaj informacji o braku goryczy lub o odporności na jej powstawanie.

Odmiany gruntowe różnią się między sobą smakiem i przeznaczeniem, dlatego warto je porównać przed zakupem. Opis siewu, pielęgnacji i zbioru znajdziesz w artykule o ogórku gruntowym. Ponadto, jeśli zbierasz własne nasiona, nie zostawiaj na nasiona owoców wyraźnie gorzkich, ponieważ cecha ta może się utrzymać w kolejnym pokoleniu.

Czy gorzkie ogórki są szkodliwe?

Łagodna gorycz zwykle nie szkodzi, choć nie jest przyjemna. Silnie gorzkie owoce traktuj jednak ostrożnie. Kukurbitacyny w większej ilości mogą wywołać dolegliwości żołądkowe, takie jak nudności, wymioty i biegunka. Takie zatrucia opisywano głównie po zjedzeniu bardzo gorzkiej cukinii i dyni.

Dlatego zasada jest prosta. Jeśli owoc jest wyraźnie, intensywnie gorzki, wypluj kęs, przepłucz usta i wyrzuć ogórek. Nie licz na to, że gotowanie czy przetwarzanie naprawi smak, ponieważ kukurbitacyny zwykle nie znikają pod wpływem temperatury. Osoby z wrażliwym żołądkiem, dzieci i seniorzy powinni być szczególnie ostrożni.

Jak sprawdzić i złagodzić gorycz ogórka?

Przed użyciem do sałatki skosztuj niewielki kawałek miąższu. Następnie odetnij końcówkę od strony łodygi i obierz skórkę, ponieważ tam gorycz jest największa. Jeśli smak jest już łagodny, możesz bezpiecznie jeść resztę. Gdy gorycz nadal jest wyraźna, lepiej zrezygnować z owocu.

Gorzkie ogórki warto skosztować na małym plasterku: ogórek pokrojony na desce

Przed podaniem warto skosztować mały kawałek ogórka.

Jak zbierać i przechowywać ogórki, aby smakowały?

Zbieraj owoce regularnie, najlepiej rano, gdy są chłodne i jędrne. Odcinaj je nożyczkami lub sekatorem razem z krótkim kawałkiem szypułki, żeby nie uszkodzić pędu. Dzięki częstemu zbiorowi roślina wiąże kolejne owoce, a krzak nie jest obciążony przerośniętymi ogórkami.

Do krótkiego przechowywania najlepsza jest szuflada na warzywa w lodówce. Nie trzymaj ogórków obok jabłek i pomidorów, ponieważ te owoce wydzielają etylen, który przyspiesza żółknięcie ogórków. Ogórki myj dopiero przed jedzeniem.

Najczęstsze pytania o gorzkie ogórki

Czy gorycz znika po przechowywaniu?
Zwykle nie. Kukurbitacyny są trwałe, więc ogórek gorzki po zerwaniu pozostanie gorzki.

Czy ogórki z jednego krzaka mogą różnić się smakiem?
Tak. Gorycz zależy od warunków, w jakich owoc rósł, dlatego jeden krzak może dać zarówno łagodne, jak i gorzkie ogórki.

Czy gorycz oznacza chorobę rośliny?
Zwykle nie. Najczęściej jest reakcją na stres, na przykład suszę, chłód albo ubogą glebę.

Czy cukinia też bywa gorzka?
Tak, ponieważ należy do tej samej rodziny. Przyczyny i sposoby zapobiegania są podobne, ale gorzką cukinię trzeba wyrzucić, bo w jej przypadku opisano najwięcej zatruć.

Czy ogórek szklarniowy też bywa gorzki?
Tak. W szklarni łatwiej o przegrzanie i skoki temperatury, dlatego trzeba wietrzyć, cieniować w upały i podlewać regularnie.

Czy wystarczy częściej podlewać?
Regularne podlewanie bardzo pomaga, jednak równie ważne są ściółka, żyzna gleba i osłona przed chłodem.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *