Świat w Kwiatach

Twoje miejsce pełne ogrodowych inspiracji

Advertisement

Dlaczego kompost jest nawozem naturalnym i jak go zrobić

śmieci w klombie ogrodowym z roślinami, stara skarpa, jesienne sprzątanie.
()

Kompost to domowy nawóz organiczny, który powstaje z resztek kuchennych i ogrodowych. Dlaczego kompost jest nawozem naturalnym? Ponieważ rozkładają go bakterie, grzyby i dżdżownice, a nie fabryka, i trafia do gleby jako próchnica z wieloma składnikami. W tym poradniku dowiesz się, z czego go robić, jak ułożyć stos oraz kiedy stosować gotowy nawóz.

Dlaczego kompost jest nawozem naturalnym

Dojrzały kompost poprawia strukturę gleby, zwiększa ilość próchnicy i pomaga utrzymać wilgoć. Dostarcza roślinom azotu, fosforu, potasu oraz mikroelementów, ale uwalnia je powoli. Dlatego trudno nim przenawozić rabatę, jak to bywa z nawozami mineralnymi. Ponadto zagospodarowujemy odpady z ogrodu, takie jak skoszona trawa, liście i przycięte pędy. Pozostałe nawozy naturalne opisujemy w artykułach o oborniku i o nawożeniu jesiennym.

Kompost z obierkami warzyw w pojemniku kompostownika

Resztki kuchenne w kompostowniku

Z czego zrobić kompost

Do kompostownika trafiają dwa rodzaje materiału. Zielone, bogate w azot, to skoszona trawa, obierki, fusy z kawy i herbaty oraz młode chwasty. Brązowe, bogate w węgiel, to suche liście, rozdrobnione gałęzie, słoma i tektura. Najlepiej łączyć je tak, aby suchych, brązowych składników nie brakowało, bo nadmiar zielonych powoduje przykry zapach. Nie wrzucaj mięsa, kości, resztek tłuszczu, odchodów psów i kotów, roślin porażonych chorobami ani chwastów z nasionami. Natomiast skórek cytrusów lepiej nie dodawać.

Jak ułożyć stos krok po kroku

Wybierz miejsce częściowo zacienione, osłonięte od wiatru i przepuszczalne, najlepiej bezpośrednio na ziemi, aby dżdżownice mogły wejść do stosu. Pierwszą warstwę ułóż z grubszych, pociętych gałązek, które zapewnią dopływ powietrza. Następnie układaj kolejne warstwy zielonych i brązowych odpadów, każdą o grubości kilkunastu centymetrów. Warstwy z jednego materiału, na przykład samej trawy, zbijają się i gniją, dlatego mieszaj składniki. Stos powinien być wilgotny jak wyciśnięta gąbka, więc w suche lata go podlewaj. Natomiast na zimę warto go przykryć słomą lub płótnem.

Dżdżownice przerabiające dojrzewający kompost

Dżdżownice przyspieszają rozkład materii organicznej

Co mniej więcej dwa miesiące stos przerzuć widłami, tak aby wierzchnie warstwy trafiły na spód. Napowietrzanie przyspiesza rozkład i ogranicza przykry zapach. Szczegółowe zalecenia o glebie znajdziesz na stronie Instytutu Ogrodnictwa.

Kiedy nawóz jest gotowy i jak go stosować

Dojrzewanie trwa miesiące i zależy od składników, wilgotności oraz przerzucania. Gotowy kompost ma ciemnobrązowy kolor, gruzełkowatą strukturę i pachnie świeżo zaoraną ziemią. Niedokładnie rozłożone fragmenty wrzuć z powrotem na nowy stos. W przeciwieństwie do świeżego obornika ten materiał można stosować przez cały rok, jednak najlepiej robić to przed sadzeniem roślin lub po zbiorach. Rozsyp cienką warstwę i delikatnie wymieszaj ją z wierzchnią warstwą gleby. Dojrzały nawóz sprawdza się też do sadzenia roślin i do ściółkowania. Do płynnego dokarmiania kwiatów możesz natomiast użyć gnojówki z pokrzywy.

Dojrzały kompost w dłoniach ogrodnika

Dojrzały kompost jest ciemny, sypki i pachnie lasem

Czego nie wolno wrzucać do kompostu, by kompost był zdrowy?

Nie wszystko, co organiczne, nadaje się do kompostownika. Niektóre odpady szkodzą mikroorganizmom, inne przyciągają szkodniki albo przenoszą choroby. Dlatego omijaj poniższe materiały:

  • skórki cytrusów oraz liście dębu, buka, olchy i orzecha, które szkodzą mikroorganizmom,
  • mięso i ryby, ponieważ przyciągają muchy, gryzonie i ptaki,
  • chore i porażone rośliny oraz trawę opryskiwaną herbicydami,
  • zadrukowany papier i gazety,
  • zimozielone, żywiczne części roślin, na przykład świerka i tui,
  • żwirek dla kotów i popiół z węgla.

Bezpiecznie kompostujesz za to fusy z kawy i herbaty, skorupki jaj, liście większości drzew, rozdrobnione gałęzie, trociny oraz karton i niezadrukowany papier.

Jaka wilgotność powinien mieć kompost?

Dobry kompost jest wilgotny, ale nie mokry. Prosty test polega na ściśnięciu garści materiału: jeśli zlepia się w bryłkę, a woda z niej nie wycieka, wilgotność jest właściwa. Poradniki podają, że optymalna wilgotność wynosi około 45 do 50 procent. W czasie suszy stos trzeba podlewać, bo bez wody rozkład niemal się zatrzymuje.

Gdzie postawić kompostownik w ogrodzie?

Najlepsze jest miejsce półcieniste, ponieważ pełne słońce przesusza materiał. Wybierz też kąt mało uczęszczany i oddalony od okien oraz miejsc wypoczynku, żeby ewentualny zapach nikomu nie przeszkadzał. Poza tym zadbaj o stały dostęp powietrza. Jeśli kompostownik składasz z palet, szczeliny powinny być na tyle duże, aby powietrze swobodnie wymieniało się w środku.

Dlaczego kompost brzydko pachnie i jak temu zaradzić?

Przykry zapach najczęściej wynika z nadmiaru materiałów zielonych albo z braku tlenu. Wtedy dodaj materiały brązowe, takie jak gałęzie, siano, słomę, karton, papier lub trociny. Następnie przerzuć stos, aby go napowietrzyć. Przerzucanie powtarzaj mniej więcej co dwa miesiące, a w razie potrzeby częściej.

Co sprawia, że kompost dojrzewa szybciej?

Rozkład wspierają przede wszystkim drobno pocięte odpady, dobra wilgotność i dostęp powietrza. Pomagają też dżdżownice kalifornijskie, które poprawiają strukturę kompostu. Opcjonalnie można użyć aktywatora kompostu albo gnojówki z pokrzywy. Dzięki temu kompost będzie gotowy sprawniej, a gotowy nawóz zyskasz bez zakupu nawozów mineralnych.

Co zrobić z jesiennymi liśćmi i resztkami z ogrodu?

Jesienią powstaje najwięcej materiału na kompost. Liście większości drzew można kompostować, jednak z wyjątkiem dębu, buka, olchy i orzecha, bo ich liście szkodzą mikroorganizmom. Skoszoną trawę i rozdrobnione gałęzie mieszaj z liśćmi, dzięki czemu stos nie zbija się w ciężką bryłę. Poza tym stare podłoże z doniczek także może trafić do kompostownika, o ile roślina nie chorowała.

Jak wykorzystać gotowy kompost w ogrodzie?

Gotowy kompost wraca do ziemi i poprawia jej jakość oraz wilgotność. Możesz go wymieszać z wierzchnią warstwą gleby na rabatach i w warzywniku, a także dodać do podłoża w skrzynkach i donicach. Sprawdza się również jako ściółka wokół krzewów, ponieważ ogranicza parowanie wody. Dlatego regularne dokładanie kompostu to prosty sposób na żyźniejszą, bardziej wilgotną glebę. Podobne zasady dotyczą warzyw uprawianych w pojemnikach, o czym piszemy w artykule ogród warzywny w skrzynkach.

Najczęstsze pytania: kompost

Ile trwa dojrzewanie?

Trwa to miesiące, zależnie od składników, wilgotności i częstotliwości przerzucania.

Czy stos może brzydko pachnieć?

Tak, gdy stos jest zbyt mokry lub zbity. Wystarczy dodać suchych liści i go przerzucić.

Czy do kompostu wolno wrzucać fusy z kawy?

Tak, to dobry składnik bogaty w azot, jeśli dodajesz go razem z materiałem brązowym.

Kiedy rozsypać gotowy nawóz na rabacie?

Najlepiej przed sadzeniem roślin albo po zbiorach, gdy rabata jest wolna.

Jakich liści nie kompostować?

Liści dębu, buka, olchy i orzecha, ponieważ szkodzą mikroorganizmom w kompoście.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *