Świat w Kwiatach

Twoje miejsce pełne ogrodowych inspiracji

Advertisement

Roślina do wyrobu koszyków: wiklina, rattan i trzcina

Koszyk z wikliny na kwiaty, czyli roślina do wyrobu koszyków w praktyce
()

Moda na tradycyjne i ekologiczne przedmioty sprawia, że wyroby wikliniarskie wracają do domów i ogrodów. Najbardziej znana roślina do wyrobu koszyków to wierzba, jednak nie jedyna. Dowiesz się, czym jest wiklina, które gatunki wierzb nadają się do plecenia i jaka jeszcze roślina do wyrobu koszyków oraz mebli sprawdza się w praktyce. Ponadto poznasz historię wikliny i zasady jej uprawy.

Stos plecionych koszy z wikliny, czyli z pędów wierzby

Kosze wiklinowe plecione z witek wierzby.

Jaka roślina do wyrobu koszyków jest najpopularniejsza?

W Polsce najczęściej używa się do tego młodych pędów wierzby. Wiklina oznacza więc materiał, technikę plecenia oraz gotowe przedmioty. Dlatego pytanie, czy wiklina to roślina, wymaga doprecyzowania. Botanicznie nie jest to osobny gatunek, lecz witki kilku gatunków wierzb, które uprawia się na plantacjach.

Wiklina jest lekka, a jednocześnie mocna i elastyczna. Dzięki temu powstają z niej duże przedmioty, na przykład skrzynie, kufry i meble. Z kolei z cieńszych witek plecie się małe wyroby, takie jak doniczki, torby czy szkatułki. Obecnie stosuje się także włókna syntetyczne, które imitują naturalny materiał.

Roślina do wyrobu koszyków nie jest zatem jedna. To grupa gatunków o podobnych cechach, przede wszystkim o długich i giętkich pędach.

Która wierzba to najlepsza roślina do wyrobu koszyków?

W polskim wikliniarstwie najczęściej wykorzystuje się cztery gatunki wierzb:

  • Wierzba amerykanka, potocznie nazywana wikliną, dominuje na plantacjach. Ceni się ją za łatwe korowanie i giętkie pędy. Lubi gleby dobre i średnio wilgotne.
  • Wierzba wiciowa (Salix viminalis) to rodzimy gatunek o długich, elastycznych pędach. Według katalogu roślin dorasta zwykle do 5 lub 10 m, lubi gleby wilgotne i dobrze znosi mróz. Z jej witek plecie się tak zwane wyroby zielone, czyli razem z korą.
  • Wierzba purpurowa tworzy krzew o mocnych i elastycznych pędach. Gorzej się jednak koruje, dlatego rzadziej uprawia się ją na plantacjach. Hodowcy chętnie łączą ją z innymi gatunkami w krzyżówkach.
  • Wierzba migdałowa dawniej uchodziła za jedną z najlepszych wierzb koszykarskich. Ma cienkie i giętkie witki, jest jednak wrażliwa na przymrozki.
Gałęzie wierzby bez liści, z których pozyskuje się witki

Gałęzie wierzby, z których pozyskuje się witki do plecenia.

Jaka jeszcze roślina do wyrobu koszyków i mebli się sprawdza?

Poza wierzbą w wikliniarstwie używa się także roślin egzotycznych i wodnych:

  • Rattan, zwany też rotangiem, to pnące palmy z rodziny arekowatych (Arecaceae). Rosną w lasach tropikalnych Azji Południowo-Wschodniej. Rattan jest mocniejszy od europejskich witek, dlatego służy głównie do mebli.
  • Bambus należy do rodziny wiechlinowatych (Poaceae) i ma drewniejące łodygi. Bywa używany do koszy i mebli, ale w Polsce jest to materiał rzadszy.
  • Trzcina pospolita (Phragmites australis) rośnie w Polsce nad wodami. Jej długie łodygi wykorzystuje się w plecionkarstwie obok innych surowców.
Gęsta kępa wysokich traw, takich jak trzcina, roślina do wyrobu koszyków

Gęsta kępa wysokich traw, podobnych do trzciny.

Meble z rattanu i wikliny dobrze wyglądają na tarasie czy w kawiarnianym ogródku. Jeśli zastanawiasz się, jak je przechować zimą, zajrzyj do artykułu meble ogrodowe: czy chować na zimę. Natomiast inspiracje na sezon znajdziesz we wpisie co jest teraz modne w ogrodzie.

Meble z rattanu: roślina do wyrobu koszyków i mebli na tarasie kawiarni

Rattanowe krzesła i stolik na tarasie kawiarni.

Jak uprawia się i przygotowuje wiklinę do plecenia?

Plantację wikliny zakłada się raz na kilkanaście lat. Pędy rosną od kwietnia do listopada. Zbiór przypada na jesień i zimę, zwłaszcza na okres od grudnia do marca. Następnie wiklinę sortuje się, gotuje i korowa. Część surowca trzeba zasezonować, aby wystarczyło go na cały rok pracy.

Przed plecieniem materiał trzeba odpowiednio namoczyć:

  • świeżo ścięte pędy można wyplatać tylko zimą,
  • wysuszoną wiklinę moczy się od 14 do 21 dni albo krócej parzy, co zmienia jej barwę,
  • ugotowaną i okorowaną wiklinę moczy się 2 lub 3 godziny przed wyplataniem.

Wiklina naturalna czy syntetyczna?

W meblach rama jest zwykle z mocniejszego materiału, a elastyczne witki wplata się w nią jako wypełnienie. Małe koszyki i skrzynki plecie się natomiast w całości z pędów. Naturalna wiklina jest wytrzymała, ale wymaga konserwacji.

Wiklina syntetyczna na aluminiowej ramie lepiej znosi pogodę, dlatego często wybiera się ją na zewnątrz. Znany z początku XX wieku system Lloyd Loom opiera się z kolei na drucie owiniętym papierem.

Jak wyglądała historia wikliny?

  • Starożytność: plecionki z traw trzcinowych i bagiennych znano między innymi w Egipcie. W Rzymie używano koszy do przewożenia i magazynowania towarów.
  • XVI i XVII wiek: wiklina była powszechna w Portugalii, Hiszpanii i Anglii. Podróże handlowe do Azji Południowo-Wschodniej przyniosły rattan.
  • XIX wiek: wiklina zyskała ogromną popularność w Europie i Ameryce Północnej. Rattan był tani i lepiej od drewna znosił pogodę.
  • Przełom XIX i XX wieku: w 1897 roku firma Wakefield połączyła się z Heywood Brothers. Powstał Heywood-Wakefield, jeden z najbardziej znanych producentów mebli wiklinowych w USA.

Początki tej firmy opisuje historia przemysłu rattanowego w Wakefield. Cyrus Wakefield kupił wyładowany w Bostonie rattan, a potem sam go importował. Również w Polsce wikliniarstwo jest ważną branżą, a wiele wyrobów trafia na eksport.

Roślina do wyrobu koszyków: najczęstsze pytania

Czy wiklina to roślina do wyrobu koszyków?

Nie do końca. Wiklina to młode pędy wierzb przeznaczone do plecenia, a także nazwa techniki i gotowych wyrobów. Sama roślina to najczęściej wierzba.

Jaka roślina do wyrobu koszyków rośnie w Polsce?

Przede wszystkim wierzby: amerykanka, wiciowa, purpurowa i migdałowa. Ponadto nad wodami rośnie trzcina pospolita.

Czy rattan to wiklina?

Rattan to pnąca palma, a nie wierzba. Wyroby z niego również potocznie nazywa się wikliną, ponieważ plecie się je podobną techniką.

Czy bambus nadaje się do plecenia koszyków?

Tak, bambus bywa wykorzystywany do koszy i mebli. Jest jednak rzadziej stosowany niż wierzba.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

Średnia ocena użytkowników: / 5. Liczba głosów:

Brak ocen – bądź pierwszy i oceń ten wpis!

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *