W uprawie domowej tego nie uzyskamy, ale warto wiedzieć, że wszystkie części palmy kokosowej są dla ludzi użyteczne, zarówno orzechy, jak i drewno. Z jednego drzewa można przy tym uzyskać do 75 orzechów rocznie.
Przykłady na zastosowanie palmy kokosowej
Najcenniejszą częścią palmy kokosowej są jej owoce (orzechy). Przylegająca od wewnątrz do ścian orzecha kokosowego biała substancja nazywana jest bielmem, a potocznie – koprą. Kopra jest bardzo pożywna, zawiera bowiem do 70% tłuszczu (w tym dużo nasyconych kwasów tłuszczowych), 14% cukrów i 7% białka. Najbardziej wewnętrzną część nasienia wypełnia z kolei płynna postać bielma, czyli tzw. mleczko kokosowe. Owoce palmy kokosowej stanowią również bogate źródło żelaza, wit. C oraz potasu. Orzechy te mają przez to bardzo szerokie zastosowanie i cenne wartości odżywcze. Miąższ orzechów kokosowych zwany koprą, jada się na surowo, wysuszony, lub po ugotowaniu. Starty na wiórki używa się szczególnie w cukiernictwie, w Azji produkuje się też z niego dżem kokosowy, tłoczy się też z niego bardzo zdrowy olej kokosowy.
zielone orzechy palmy kokosowej
Do wyrobu napojów, w tym alkoholowych, wykorzystuje się też mleczko kokosowe i wodę kokosową. Dojrzałe owoce mają ich znacznie mniej, niż młode. Samodzielnie woda kokosowa jest wykorzystywana jako napój chłodzący i izotoniczny, ponieważ dobrze gasi pragnienie i zawiera dużo elektrolitów, a po fermentacji można z niej robić galaretowaty deser o nazwie „Nata de coco”. Płyn kokosowy stosuje się też w przypadkach biegunki, wymiotów i problemów żołądkowych. Kopry i mleczka kokosowego używa się również do produkcji kosmetyków, bowiem już od wieków wiadomo, że wygładzają i rozjaśniają skórę.
W medycynie woda orzecha kokosowego może być używana awaryjnie, jako dożylne uwodnienie płynne w przypadku braku właściwego płynu medycznego (osocze fizjologiczne), ponieważ jest zbliżona składem do osocza ludzkiej krwi. Do momentu otwarcia orzecha, woda ta jest sterylna i bogata m.in. w potas, wapń oraz chlorki.
Zawierające 17% tłuszczu mleko kokosowe wytwarza się, przecierając utarty miąższ, czyli koprę z gorącą wodą lub gorącym mlekiem, które wyciąga olej i aromatyczne związki z włókien kopry. Mleczko to używa się do drinków oraz jako nieodzowny składnik kuchni tajskiej i indyjskiej. Na powierzchni schłodzonego mleka kokosowego zbiera się też śmietanka kokosowa, z której można wytworzyć wysokiej jakości olej kokosowy. Włókniste wytłoki pozostałe po ekstrakcji oleju, zawierają do 20% białka i są cenną paszą dla miejscowych zwierząt hodowlanych.
Sok z naciętych kwiatostanów orzecha kokosowego służy do wyrobu wina palmowego, na Filipinach zwanego „tuba”, a w południowych Indiach „kallu”. Jadalne są też młode listki kokosowca, przy czym miejscowi spożywają je na surowo, gotowane lub marynowane jako jarzyna (tzw. kapusta palmowa). Jadalny jest też pąk szczytowy pnia tej palmy (czyli kłodziny) zwany sercem (białawy pęd o długości 30-40 cm).
Jest to jednak rzadki i cenny przysmak, ponieważ po jego wycięciu cała roślina oczywiście obumiera. Przygotowywana z tych stożków wzrostu sałatka, jest przez to nazywana czasami „sałatką milionera”.
Skorupy orzechów palmy kokosowej są używane, jako paliwo i dobre źródło węgla drzewnego. Połówki skorup tych orzechów są też popularne w teatrach i do udźwiękowienia filmów. Uderzanie ich o siebie dobrze imituje bowiem tętent końskich kopyt. Z kolei po wysuszeniu, połówki skorup orzechowych używa się do polerowania podłóg, a całe wydrążone skorupy, jako domki dla gryzoni i małych ptaków, albo elementy ozdobne w akwariach z rybkami. Robi się też z nich dekoracyjne szkatułki i inne ozdoby.
Z włókna kokosowego wytwarza się z kolei liny, szczotki, pędzle i maty dywanowe, a także uszczelnia się nim łodzie. Bardzo szeroko wykorzystuje się je obecnie także w ogrodnictwie, gdzie robi się z niego dobry kompost, służący za substytut torfu, a także podłoże m.in. do storczyków. Liście służą natomiast do wyrobu koszy oraz do pokrywania dachów, budowy płotów i ścian budynków. Wspomnianą kłodzinę, czyli pień palmowy (drewno), wykorzystuje się głównie w budownictwie, meblarstwie i rzeźbiarstwie. Mieszkańcy Hawajów do dzisiaj drążą też pnie tej palmy, robiąc z nich bębny, pojemniki użytkowe i ozdobne, a także tradycyjne kajakowe łodzie. Wykorzystuje się nawet korzenie tej palmy, z których produkuje się farby, płyn do płukania ust i lek przeciw dyzenterii. Od dawnych czasów używano ich też zgniecionych w małą miotełkę do mycia zębów.
Leave a Reply