Wrotycz pospolity zastosowanie w ogrodzie

Nie ma chyba w Polsce dzikiej łąki, miedzy czy innego nieużytku, na którym nie można byłoby spotkać wrotyczu pospolitego. To popularne w Europie ziele coraz częściej wraca też do łask, jako kwiat ozdobny ogrodów w typie wiejskim. Stanowi też jednak wspaniałą naturalną broń ekologiczną w walce z komarami, molami, muchami, mszycami czy kleszczami. Preparatami z wrotyczu można nawet zwalczać wszy i robaczyce jelitowe. Naprawdę warto wrotycz z pól wpuścić również do ogrodów, na tarasy i balkony. Interesuje Cię uprawa ziół i roślin tradycyjnych. Konieczne przeczytaj i sprawdź, co to jest wrotycz pospolity – zastosowanie w ogrodzie. Jeszcze dziś wypróbuj zalety jego uprawy.

Wrotycz pospolity co to za roślina?

Wrotycz pospolity to (łac. Tanacetum vulgare) to wieloletnie byliny zaliczane do rodziny astrowate czyli złożone (łac. Asteraceae lub Compositae), rzędu astrowce (łąc. Asterales), klasy okrytonasienne/okrytozalążkowe (łąc. Magnoliophyta syn. Angiospermae) i kladów roślin naczyniowych nasiennych astrowych. Inne nazwy potoczne tej rośliny, to mlecznica lub piżmo. Wrotycz rośnie dziko w Europie i Azji na terenach o klimacie umiarkowanym. Można go też spotkać np. na Syberii. W Polsce to bardzo popularna dzika roślina pól, łąk, przydroży i przytorzy oraz innych nieużytków. Od dawien hodowano ją też na wsiach w przydomowych ogródkach, bo ma atrakcyjne kwiaty i dla właściwości leczniczych.

Wrotycz pospolity zastosowanie w ogrodzie – jak wygląda?

Wrotycz pospolity dorasta do nawet 1,5 m wysokości. Posiada przy tym mocne korzenie i średniej grubości długie łodygi, z których wyrastają pierzasto powcinane listki. Sztywne łodygi kończą się blaszkowatym kwiatostanem koszyczkowym. Koszyczki tworzą mniejsze, okrągłe guziczkowe kwiatki o intensywnie ciemnożółtej barwie. Kwitną od lipca do września i właśnie wtedy należy je zbierać wraz z częściami zielonymi do zasuszenia na użytkowe zioło.

Ziele wrotyczu ma bardzo charakterystyczny zapach podobny do kamfory. Może to budzić odrazę u niektórych osób. Jednak wrotycz warto stosować leczniczo. A jego niemiły zapach i właściwości trujące odstraszą też szkodliwe owady, jak muchy, komary, mole, mszyce czy kleszcze. Zaleca się więc trzymać ususzone kwiaty wrotyczu m.in. przy oknach, w szafach z ubraniami oraz w szafkach kuchennych. Z kolei żywe rośliny warto sadzić na balkonie i w ogrodzie.

Wrotycz pospolity – zastosowanie w ogrodzie przeciw szkodnikom i pasożytom.

Surowcem zielarskim są kwiaty i liści zbierane najlepiej w lipcu. Potem ziele suszy się ciepłym i przewiewnym oraz zacienionym miejscu. Gotowy susz umieszczamy w małe bawełniane woreczki z zawieszką. Rozwieszamy je potem domu np. przy oknach, w szafach i garderobach, w kuchennych szafkach z żywnością. Tak rozmieszczony, swym aromatem będzie odstraszać szkodniki, pasożyty zewnętrzne i inne uciążliwe owady czy pajęczaki. W tym samym celu można też poustawiać w domu wazony z zasuszonymi kwitnącymi gałązkami wrotyczu. Roślina ta łatwo i szybko się suszy, dobrze zachowując kolor mocno żółtych kwiatów.

Ich dobroczynne zalety można wykorzystywać przez cały rok, a nie tylko w sezonie wegetacyjnym. Także suszony wrotycz posiada swój mocny aromat i substancje lecznicze. Trzeba tylko uważać na dzieci i zwierzęta, bo zioło to zawiera również trujący tujon. Nic więc dziwnego, że wrotycz odzyskuje obecnie swą dawną sławę. Niegdyś był znany i ceniony już w starożytności. Obecnie ziele to stosuje się przede wszystkim zewnętrznie do odstraszania owadów, takich jak komary, kleszcze, muchy, mszyce, wszy, mole. Większość stawonogów i innych zwierząt nie znosi kamforowego smrodku tej rośliny.

Dlatego natarcie się naparem, odwarem czy rozcieńczonym olejkiem z wrotyczu, to idealna naturalna metoda ochrony. Nie będziemy narażeni na pogryzienia i ukąszenia po wyjściu do lasu. Uciążliwe robale nie wtargną też na nasz ogródek, działkę, posesję. Susz z kwiatów wrotyczu nie pozwoli natomiast osiedlić się w naszym domu muchom, mrówkom i molom. Odwar i wyciąg z wrotyczu wcierany w skórę głowy usunie z włosów wszy. Natomiast wrotyczowa gnojówka zlikwiduje mszyce i inne szkodniki roślin.

Wrotycz pospolity – zastosowanie w ogrodzie dla jego właściwości leczniczych.

W celach leczniczych, z liści i kwiatów przygotowuje się napary, wywary, odwary, nalewki, wyciągi i olejek. Wiele osób wykorzystuje również nalewki z wrotyczu, np. do nacierania obolałych miejsc na ciele. Wrotycz pospolity słynie przy tym z właściwości: odkażających, przeciwwirusowych, przeciwbakteryjnych, przeciwbólowych, ściągających oraz przyspieszających gojenie. Pomaga też w bólach reumatycznych i likwiduje chorobotwórcze grzyby czy pierwotniaki.

Zioło to stosuje się też wewnętrznie do zwalczania pasożytów układu pokarmowego. Wrotycz dobrze reguluje też pracę układu trawiennego, wywołuje i przywraca miesiączkę oraz łagodzi ból menstruacyjny. Można również używać go zewnętrznie do lepszej regeneracji skóry, ścięgien i kości po przebytych urazach.

Ponadto wspaniale odkaża rany, zwalcza opryszczkę, trądzik, egzemy i inne stany zapalne skóry. Preparaty wrotyczowe używa się również do likwidacji pcheł, wszy i kleszczy (wcierki i płukanki). Nalewki i olejki eteryczne, po rozcieńczeniu w wodzie można stosować jako sprayu do ciała, włosów i ubrań i włosów. Uchroni nas przed insektami i podziała leczniczo zewnętrznie. Olejek wrotyczowy można też użyć do kominka zapachowego.

Wrotycz pospolity zastosowanie w ogrodzie w formie gnojowicy.

Pocięte liście i łodygi wrotyczu można też wykorzystać do przygotowania gnojówki. Kilogram takich liści należy zalać 10 litrami wody i odstawić, by sfermentowały, codziennie mieszając. Po około miesiącu czasu roztwór będzie przejrzysty i gotowy np. do zwalczania mrówek. W rozcieńczeniu 1:15 nadaje się też do oprysku na gąsienice, mszyce czy larwy owocówek.

Wrotycz pospolity zastosowanie w ogrodzie – sadzonki, nasiona, ziele i produkty z wrotyczu.

Jeśli interesuje nas ogrodowa uprawa wrotyczu, można wiosną wykopać sadzonki w jakimś dzikim miejscu. Następnie wsadzamy je w ogrodzie lub w balkonowo-tarasowych donicach i korytkach. Najlepiej jednak kupić wrotycz w sklepie ogrodniczym, także w sprzedaży internetowej. Obecnie jest wiele firm zajmujących się sprzedażą sadzonek i nasion roślin uprawnych, kwiatów i ziół. Można więc zdobyć zarówno nasiona, jak i ukorzenione sadzonki wrotyczu. Z kolei susz, wyciąg czy olejek wrotyczowy bez problemu kupimy w aptekach i sklepach zielarskich. Warto też poszukać w sklepach ze zdrową żywnością, czy w innych podobnych punktach z produktami ekologicznymi.

Nastawiając się na uprawę tej rośliny w ogrodzie, lepiej jest zakupić sadzonki odmiany dekoracyjnej. Są one niższe niż dziki wrotycz łąkowy i mają ładniejsze kwiaty. Zawsze trzeba jednak kontrolować rozrost posadzonego wrotyczu w ogrodzie. Rośliny te są bowiem bardzo ekspansywne i szybko się rozrastają na boki. Bez korekty mogą zająć nawet całość ogrodu. Wrotycz nie jest za to wymagający w uprawie i posiada doskonałą mrozoodporność. To jaki rodzaj wrotyczu oraz jaką jego część powinniśmy kupić, zależy od sposobu jego późniejszego wykorzystania. Jeśli więc planujemy przygotować preparaty lecznicze (np. susz czy nalewki), lepiej wybrać gotowe sadzonki.

Wysadzimy je na obrzeżach przydomowego ogródka czy na działce. Szybko uzyskamy surowiec zielarski w sezonie wegetacyjnym. Z kolei w celach ozdobnych i dla odstraszania pasożytów czy szkodników, można też wysiać nasiona wrotyczu. Jeśli z różnych względów nie możemy sobie pozwolić na samodzielną uprawę wrotyczu, możemy kupować gotowe ziele suszone. Wystarczy je zaparzyć lub przygotować w inny sposób (np. jako nalewkę), by móc wykorzystać żądane zalety omawianej rośliny.

sadzonki wrotycza
wrotycz młode sadzonki

Wrotycz pospolity – zastosowanie w ogrodzie – ile kosztuje?

Sadzonki wrotyczu są coraz popularniejsze. Ludzie kupują je głównie dla odstraszania komarów, mszyc, much, moli, pcheł, wszy czy kleszczy. Warto więc mieć w swoim ogrodzie to ziele. Jego cena jest uzależniona od postaci rośliny, jakiej poszukujemy do kupna. Przykładowo, torebka zawierająca ok. 300 nasion do wysiewu może kosztować ok. 3 zł. Za jedną sadzonkę w doniczce zapłacimy ok. 6-13 zł, lub ok. 34 zł za paczkę 10 sadzonek. Natomiast susz zielarski z wrotyczu w ilości do 100 g kosztuje ok. 8-12 zł. Olejek z wrotyczu dostaniemy w cenie ok. 13-15 zł za 10 ml. Można również kupić nawóz naturalny do zwalczenia szkodników ogrodowych, robiony na wrotyczu. Za taki produkt zapłacimy ok. 60 zł. Taki nawóz możemy jednak zrobić sobie sami, jeśli zaczniemy uprawiać te pożyteczne rośliny.

Wrotycz pospolity – zastosowanie w ogrodzie – przeciwwskazania.

Wrotycz pospolity zawiera toksyczny tujon. W jego uprawie w ogrodzie przeciw szkodnikom i pasożytom, trzeba więc uważać na dzieci i zwierzęta. Jeśli zaś chodzi o wykorzystanie zielarskie lecznicze, to nie mogą go stosować kobiety ciężarne i karmiące piersią. Może bowiem wywołać poronienia i przechodzi do mleka matki. Pomimo, że obecnie wrotycz używa się głównie zewnętrznie, wiele osób nadal używa herbatki, napary czy nalewki. Należy jednak wtedy bardzo uważać, by nie przedawkować toksycznego tujonu. Objawami zatrucia są mdłości, wymioty, zawroty głowy, skurcze, krwiomocz, halucynacje, a nawet utrata przytomności. Czasem występuje też nadpotliwość, częstomocz i zaburzenia rytmu serca.