Choroby ziemniaka to głównie zaraza ziemniaka, alternarioza, rak ziemniaka, wirusy i zgnilizny bulw. Większość z nich rozpoznasz po plamach na liściach lub zmianach na bulwach. Dlatego regularnie oglądaj rośliny, zwłaszcza w wilgotne i ciepłe tygodnie. Szybka reakcja i zdrowy materiał sadzeniowy ograniczają straty.
Poniżej opisujemy objawy najczęstszych chorób oraz sposoby ochrony. Ponadto poznasz szkodnika, który często towarzyszy chorobom.
Jakie są najczęstsze choroby ziemniaka?
Zaraza ziemniaka (Phytophthora infestans)
Zaraza jest najgroźniejszą chorobą ziemniaka. Powoduje ją organizm z grupy lęgniowców, który rozwija się przy chłodnej i wilgotnej pogodzie. Na liściach pojawiają się brunatne plamy, a ponadto od spodu biały nalot. Następnie choroba przechodzi na łodygi i bulwy, które gniją.
Brunatne plamy na liściach to typowy objaw zarazy ziemniaka.
Alternarioza ziemniaka (Alternaria solani)
Alternarioza daje brunatne plamy z koncentrycznymi kręgami, zwykle na starszych liściach. Rozwija się bowiem w cieplejszej pogodzie. Natomiast silne porażenie skraca okres wegetacji i obniża plon.
Alternarioza daje brunatne plamy z charakterystycznymi kręgami.
Rak ziemniaka (Synchytrium endobioticum)
Jest to choroba kwarantannowa, dlatego podlega nadzorowi. Na bulwach i kiełkach tworzą się guzowate narośla, a zarodniki przeżywają w glebie wiele lat. Jeśli podejrzewasz raka, zgłoś to do wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nie wywoź ziemi.
Guzowate narośla na bulwach mogą wskazywać na groźnego raka ziemniaka.
Choroby wirusowe
Wirusy powodują na przykład mozaikę, zwijanie liści i karłowacenie roślin. Przenoszą je głównie mszyce. Chorych roślin nie da się wyleczyć, więc najlepszym sposobem jest zdrowy, kwalifikowany materiał sadzeniowy.
Sucha zgnilizna bulw i parch zwykły
Sucha zgnilizna (Fusarium) rozwija się w przechowywanych bulwach, które marszczą się i twardnieją. Z kolei parch zwykły to korkowate plamy na skórce, które nie szkodzą jadalności. Uszkodzone bulwy łatwiej chorują, dlatego wykopuj je ostrożnie.
Zaraza rozwija się najszybciej w wilgotną i chłodną pogodę.
Jak rozpoznać choroby ziemniaka po objawach?
- brunatne plamy z białym nalotem od spodu: zaraza,
- koncentryczne kręgi na liściach: alternarioza,
- zwinięte, pomarszczone liście: wirusy,
- guzowate narośla na bulwach: rak ziemniaka,
- marszczące się, suche bulwy w piwnicy: zgnilizna.
Jednak podobne objawy bywają skutkiem suszy lub niedoboru składników. W razie wątpliwości zrób zdjęcie i skonsultuj je ze specjalistą.
Jak chronić ziemniaki przed chorobami?
Przede wszystkim sadź zdrowe sadzeniaki z pewnego źródła. Wybieraj odmiany odporne na zarazę i stosuj zmianowanie. Ziemniaki sadź w tym samym miejscu najwcześniej po trzech lub czterech latach. Ponadto kopcuj rośliny, co chroni bulwy przed zarodnikami spływającymi z liści.
Ponadto usuwaj chore rośliny i resztki pożniwne. Opryski fungicydami stosuj wyłącznie zgodnie z etykietą i komunikatami o zagrożeniu. Rzetelne informacje o ochronie roślin publikuje Instytut Ochrony Roślin PIB. Szkodnikiem, który często towarzyszy chorobom, jest stonka ziemniaczana.
Najczęstsze pytania: choroby ziemniaka
Czy można jeść ziemniaki z zarazą?
Dlatego bulwy z objawami zgnilizny wyrzuć. Zdrowe, nieuszkodzone bulwy z porażonych roślin możesz zjeść, ale szybko się psują i źle się przechowują.
Jakie choroby ziemniaka są najgroźniejsze?
Najgroźniejsze są zaraza i rak ziemniaka. Pierwsza powoduje duże straty w wilgotne lata, natomiast druga podlega obowiązkowi zgłoszenia.
Jak przechowywać ziemniaki, aby nie gniły?
Najpierw wysusz bulwy, następnie odrzuć uszkodzone i trzymaj je w ciemnym, chłodnym i przewiewnym miejscu. Dzięki temu rośnie szansa, że choroby ziemniaka nie rozwiną się w magazynie.
