Zwalczanie chrabąszcza majowego (Melolontha melolontha) zaczyna się od poznania tego owada. Dorosłe chrząszcze obgryzają liście drzew, a ich białe larwy, czyli pędraki, niszczą korzenie traw, truskawek i młodych drzewek. Dlatego warto wiedzieć, kiedy i czym je ograniczać. Poniżej znajdziesz wygląd, cykl rozwojowy oraz skuteczne metody walki.
Chrabąszcz majowy dorasta do około 3 cm długości.
Co to za owad i jak wygląda chrabąszcz majowy?
Chrabąszcz majowy to duży chrząszcz z rodziny poświętnikowatych (Scarabaeidae). Dorosły osobnik ma 2,5 do 3 cm długości, brunatne pokrywy skrzydeł i ciemną głowę. Na bokach odwłoka widać białe trójkątne plamki. Jego charakterystyczne czułki kończą się wachlarzykiem blaszek: samiec ma ich siedem, a samica sześć.
Bardzo podobny jest chrabąszcz kasztanowaty (Melolontha hippocastani). Obydwa gatunki wylatują wieczorami od końca kwietnia do czerwca i chętnie ciągną do świateł. W dzień siedzą na drzewach liściastych.
Dorosłe chrabąszcze wylatują o zmierzchu.
Cykl rozwojowy: kiedy zaczyna się zwalczanie chrabąszcza majowego?
Samice składają jaja w glebie na głębokości 10 do 20 cm, zwykle w pobliżu drzew. Każda składa łącznie 60 do 80 jaj. Po około 4 do 6 tygodniach wylęgają się pędraki. Początkowo żywią się próchnicą, a potem schodzą głębiej i zjadają korzenie roślin.
Larwy rozwijają się w ziemi przez 3 do 4 lata, a w chłodniejszym klimacie nawet dłużej. Pod koniec ostatniego roku przepoczwarzają się, a dorosłe chrząszcze zimują w glebie i wychodzą wiosną. Dlatego chrabąszcze pojawiają się masowo co 3 lub 4 lata.
Pędraki wyginają ciało w kształt podkowy.
Jakie szkody wyrządza chrabąszcz majowy?
Dorosłe chrząszcze żerują na liściach dębów, buków, drzew owocowych i innych drzew liściastych. Jednak większe straty powodują pędraki. Zjadają korzenie traw, truskawek, ziemniaków, buraków oraz młodych drzew. Dlatego sygnałem ostrzegawczym jest żółknący i łatwo odrywający się fragment trawnika. Podobne objawy mogą wywołać także inne pędraki, na przykład guniaka czerwczyka.
Zwalczanie chrabąszcza majowego: metody mechaniczne
Najprostsze sposoby są bezpieczne dla środowiska. Wczesnym rankiem chrabąszcze są ospałe, więc możesz strząsnąć je z drzewek na rozłożoną folię i zebrać. Pędraki wybieraj ręcznie podczas przekopywania rabat i warzywnika. Jesienne przekopanie odsłania larwy, które zjadają ptaki.
Wiele zrobią też naturalni wrogowie. Chrabąszcze zjadają szpaki, wróble, wrony i nietoperze, a pędraki jeże i krety. Dlatego zachęcaj ptaki do ogrodu karmnikami i budkami.
Ptaki są naturalnymi wrogami chrabąszczy majowych.
Zwalczanie chrabąszcza majowego: środki biologiczne
Przeciw pędrakom stosuje się organizmy, które je zabijają, a nie szkodzą ludziom ani zwierzętom domowym. Są to nicienie owadobójcze oraz grzyby owadobójcze, takie jak Beauveria brongniartii, Beauveria bassiana czy Metarhizium. Nicienie aplikuje się doglebowo, gdy gleba jest ciepła i wilgotna, zwykle późnym latem, kiedy larwy są jeszcze młode. Dzięki temu preparat działa najskuteczniej.
Dostępność preparatów zależy od aktualnych przepisów, dlatego sprawdź etykietę oraz aktualny rejestr środków ochrony roślin. Opis pędraków w uprawach znajdziesz w opracowaniu Instytutu Ogrodnictwa PIB.
Środki chemiczne i profilaktyka
Chemiczne pestycydy stosuj tylko wtedy, gdy inne metody zawiodły, i zawsze zgodnie z etykietą. Ich nadmiar szkodzi pożytecznym owadom oraz glebie. Ponadto w ogrodach przydomowych dostępne są głównie preparaty zarejestrowane do stosowania amatorskiego.
Przykładowy preparat na szkodniki z oferty sklepów ogrodniczych. Przed użyciem przeczytaj etykietę.
- Regularnie kontroluj trawnik i rabaty, zwłaszcza w latach rójki.
- Nie zakładaj truskawek i ziemniaków na świeżo zaoranej darni, bo tam jest najwięcej pędraków.
- Osłaniaj młode drzewka i krzewy, które są szczególnie narażone.
- Zadbaj o zdrowy, gęsty trawnik, tak jak opisaliśmy w poradniku, jak założyć trawnik.
Ciekawostki o chrabąszczu majowym
- W 1320 roku chrabąszcze postawiono przed sądem w Awinionie i nakazano im opuścić okolicę.
- Jeszcze w XIX wieku we Francji i w Niemczech gotowano z nich zupę.
- W Polsce zebrane chrabąszcze jeszcze do lat 70. XX wieku skarmiano świniom i drobiowi.
- W połowie XX wieku liczebność gatunku spadła przez intensywne stosowanie pestycydów, a później znów wzrosła. O innych owadach przeczytasz w artykule jakie są przykłady owadów.
Najczęstsze pytania
Kiedy najlepiej zacząć zwalczanie chrabąszcza majowego?
Dorosłe chrząszcze zbieraj wiosną, w maju i czerwcu. Natomiast pędraki zwalcza się latem i wczesną jesienią, gdy są młode i blisko powierzchni.
Czy chrabąszcz majowy jest niebezpieczny dla ludzi?
Nie. Chrząszcz nie gryzie ani nie jest trujący. Jest tylko uciążliwy dla roślin.
Jak długo żyje chrabąszcz majowy?
Dorosły chrząszcz żyje około 5 do 7 tygodni, ale larwa rozwija się w ziemi 3 do 4 lat.
Zostaw komentarz