Wśród różnych gatunków paproci, na uwagę zasługuje m.in. mający bardzo ozdobne, soczyście zielone liście paprotnik sierpowaty. Roślina ta jest uważana za bardzo atrakcyjną, przez co wzbogaca kompozycje roślinne zarówno w ogrodach (w cieplejszych strefach klimatycznych), jak również w domach i oranżeriach. Paprotniki to jedne z najbardziej pożądanych roślin ozdobnych przeznaczonych na stanowiska półcieniste
Paprotnik sierpowaty (łac. Polystichum falcatum) to gatunek paproci należący do rodzaju paprotnik (łac. Polystichum), rodziny nerecznicowatych (łac. Dryopteridaceae), rzędu paprotkowce (łąc. Polypodiales), klasy paproci (paprociowe, łac. Polypodiopsida) i kladu monilofitów (łac. Monilophyta).
Roślina ta pochodzi z Azji południowo-wschodniej, gdzie rośnie w naturze na stosunkowo rozległych terytoriach, ciągnących się od Indii, aż do Chin. Paprotnik został także introdukowany (wsiedlony) do Europy (rośnie tu w cieplejszych rejonach) oraz Afryki i Ameryki Północnej. W Polsce rośliny te są uprawiane, jako ozdobne rośliny doniczkowe. W stanie dzikim paprotniki rosną na wysokościach nie przekraczających 1 tys. m n.p.m., na terenach rozlokowanych na granicy strefy podzwrotnikowej i zwrotnikowej. Rośliny te spotyka się także w szczelinach skalnych i klifach na zboczach gór, które sąsiadują z akwenami morskimi i oceanicznymi.
Paprotnik sierpowaty (łac. Polystichum falcatum)
Charakterystyka paprotnika sierpowatego
Paprotnik sierpowaty to wieloletnia roślina zimozielona, która żyje od 3 do około 10 lat, dorastając do sporej wysokości ok. 40-60 cm (niektóre źródła podaja nawet 90 i 100 cm).
Paprotnik ma intensywnie jasnozieloną barwą i mocno rozłożysty pokrój. Każda roślina tworzy dość rozległe kłącza, z których wyrastają długie, sztywne i błyszczące liście główne, które składają się z wielu mniejszych i również dosyć długich, a także mocno szerokich w porównaniu z innymi gatunkami paproci, listków pojedynczych. Duże sztywne i błyszczące liście główne składają się w sumie z 6 do 10 par mniejszych liści pojedynczych, o lancetowatym lub jajowato-lancetowatym kształcie i długości 3-4 cm. Liście główne są łukowato wygięte w kształcie sierpu, stąd jego nazwa. Paprotnik jest oczywiście także paprocią wiecznie zieloną, czyli taką, która nie gubi liści na okres zimowy.
Organy rozrodcze paprotników, czyli tzw. zarodnie, są rozmieszczone w regularny sposób na spodzie każdego listka (na spodzie blaszek liściowych). Tworzą tu niewielkie, brunatne lub czarne i okrągławe skupiska zwane sori. Część podziemną całej rośliny tworzy natomiast duże, jasnobrązowego koloru kłącze.
Paprotnik sierpowaty odmiany
Paprotnik sierpowaty w uprawie domowej występuje w kilku odmianach, z których szczególnie polecane, to: 'Butterfieldii’, 'Maritimum’ Rochfordianum’. Jest to również popularna roślina ogrodowa (taka uprawa jest możliwa jednak tylko w rejonach cieplejszych, w warunkach polskich można go wystawiać do ogrodu latem, w miejsce półcieniste), a także wykorzystywana we florystyce do robienia bukietów i wieńców ozdobnych. Warto w tym miejscu podkreślić, że paprotnik sierpowaty został wyróżniony nagrodą AGM (ang. Award of Garden Merit), czyli nagrodą brytyjskiego Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego, za „szczególne walory ogrodowe”.
Stanowisko i uprawa paprotnika sierpowatego
Paprotnik sierpowaty ma w zasadzie wymagania bardzo podobne do innych gatunków paproci, jakie popularnie uprawiane są w warunkach domowych. Podłoże w jakie należy sadzić te rośliny, powinno być lekkie i składać się z mieszanki torfu z kompostem i piaskiem, z dodatkiem liści bukowych, może to też być torf z korą, jednak najbezpieczniej jest kupić gotowe podłoże dla paproci doniczkowych. Optymalne zalecane ogólnie podłoże dla tego gatunku paproci ma być żyzne i przepuszczalne. Należy ponadto wiedzieć, że paprotniki najlepiej rosną w niewielkich pojemnikach lub doniczkach, na dnie których zaleca się dodatkowo wyłożyć nawet solidną warstwę drenażową, co ma chronić korzenie przed zalewaniem i związanym z tym gniciem oraz obumieraniem.
Paprotnik sierpowaty lubi stanowiska wolne od bezpośredniego działania promieni słonecznych, a więc pół zacienione i zacienione. Z powodzeniem będzie więc rósł także na parapetach okien północnych, co jest dużą zaletą, bowiem niewiele roślin dobrze znosi takie zmniejszone oświetlenie. W okresie letnim można te rośliny wynosić do ogrodu, natomiast od jesieni do wiosny należy je przechowywać na parapetach lub w chłodnej werandzie, czy oranżerii.
Paprotnik sierpowaty podlewanie i przesadzanie
Choć paprotnik sierpowaty w razie czego stosunkowo dobrze znosi suche powietrze, to jednak należy go podlewać dosyć często, ale tylko w stopniu umiarkowanym. Trzeba pilnować, by podłoże w doniczce lub pojemniku było stale lekko wilgotne, jednak nie można tej rośliny zalewać (to najoptymalniejsze warunki). Bryła korzeniowa paprotnika nie powinna całkowicie wysychać, dlatego niektórzy radzą, by wstawiać doniczkę do większego pojemnika wypełnionego bardzo wilgotnym torfem, jednak tak, by nie stała na dnie woda.
Paprotniki wymagają również dosyć dużej wilgotności powietrza w pomieszczeniach, w których są hodowane. Należy zatem pamiętać, by możliwie często stosować także zewnętrzne zraszanie całej rośliny. Ponadto, choć zaleca się sadzenie tej paproci do niedużych doniczek i pojemników, to jednak nie trzeba jej wcale corocznie przesadzać. Wystarczy wtedy jedynie wymiana ok. ⅓ ilości podłoża na nową mieszankę glebową la paproci. Faktycznie przesadzać natomiast należy co 2-3 lata.
Paprotnik sierpowaty nawożenie i rozmnażanie
Nawożenie paprotnika powinno być tylko umiarkowane, prowadzone preparatami dla paproci, a dawki nawozów mocno rozcieńczone. Jeśli stosujemy nawozy organiczne, to należy je dostarczać tym roślinom tylko w okresie ich wegetacji, a więc od wiosny, do jesieni.
W uprawie w warunkach domowych, paprotnik sierpowaty najłatwiej i najskuteczniej rozmnaża się przez podział kłącza, z którego wyrastają liście tej rośliny. Trzeba przy tym pamiętać, że paproć ta źle reaguje na możliwe przy tym uszkodzenia, więc podział krzaków należy robić ostrożnie i przeznaczać do tego tylko duże i dobrze rozrośnięte okazy. Po podziale należy z kolei zapewnić paprotnikowi możliwie jak najbardziej optymalne warunki wegetacyjne i dużą wilgotność powietrza. Warto przy tym wiedzieć, że w naturze paproć ta rozmnaża się także poprzez zarodniki, jednak w warunkach domowych, pomimo pylenia zarodnikami w okresie rozrodu tego gatunku, nie są one w stanie samodzielnie wykiełkować. Rozmnażanie z zarodników jest też możliwe w produkcji handlowej tych roślin.
Leave a Reply